Ngày 04/11/2026, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng phối hợp với Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng tổ chức Sinh hoạt chuyên đề tuyên truyền, phổ biến pháp luật hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026. Thông qua các nội dung về ranh giới pháp lý, đạo đức nghề nghiệp và liêm chính học thuật, chương trình góp phần nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm, đồng thời lan tỏa văn hóa thượng tôn pháp luật trong toàn Trường.
Tham dự chương trình có đại diện lãnh đạo Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, đại diện Đảng ủy, lãnh đạo Nhà trường, Ban Chấp hành Công đoàn Trường, Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên cùng đông đảo viên chức, người lao động và người học của Trường.
Sinh hoạt chuyên đề tuyên truyền, phổ biến pháp luật hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 tại Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng.
Phát biểu khai mạc chương trình, PGS.TS. Nguyễn Thị Trâm Anh, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng Nhà trường nhấn mạnh, việc tổ chức chuyên đề là hoạt động thiết thực hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam, đồng thời cụ thể hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước về đẩy mạnh công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong các cơ sở giáo dục. Theo PGS.TS. Nguyễn Thị Trâm Anh, mỗi viên chức, người lao động và người học cần nhận thức rằng tinh thần thượng tôn pháp luật không chỉ thể hiện ở việc chấp hành các quy định của Nhà nước mà còn bắt đầu từ những hành động thường nhật như trung thực trong công việc, học tập, tôn trọng quyền và danh dự của người khác, sử dụng thông tin có trách nhiệm và ứng xử văn minh trên môi trường số.
PGS.TS. Nguyễn Thị Trâm Anh, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng Nhà trường phát biểu khai mạc.
Phó Hiệu trưởng Nhà trường cho rằng, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc trang bị kiến thức pháp luật, đạo đức nghề nghiệp và ý thức liêm chính học thuật là yêu cầu cần thiết đối với thế hệ trẻ. Đây cũng là nền tảng để hiện thực hóa triết lý giáo dục của Nhà trường “Học thật – Làm thật – Sống thật”, góp phần đào tạo những công dân có trách nhiệm, những nhà giáo tương lai có bản lĩnh, năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp vững vàng.
Trang bị “lá chắn pháp lý” cho cử nhân và nhà giáo tương lai
Tại chương trình, Luật gia Nguyễn Văn Quy, Phó Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng đã trình bày chuyên đề “Ranh giới pháp lý và đạo đức nghề nghiệp trong môi trường hiện đại: Nhận diện và phòng ngừa rủi ro pháp lý cho cử nhân tương lai”.
Theo báo cáo viên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, internet và mạng xã hội, môi trường giáo dục ngày nay đã thay đổi sâu sắc, kéo theo nhiều dạng rủi ro pháp lý mới mà giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục và người học có thể gặp phải. Chính vì vậy, bên cạnh năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp, việc trang bị kiến thức pháp luật và kỹ năng nhận diện rủi ro pháp lý đang trở thành yêu cầu cần thiết đối với những người làm việc trong lĩnh vực giáo dục.
Nguyễn Văn Quy, Phó Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng.
Thông qua nhiều tình huống thực tiễn, Luật gia Nguyễn Văn Quy đã phân tích các nhóm rủi ro pháp lý phổ biến trong hoạt động nghề giáo. Trong đó, nhóm rủi ro liên quan đến quyền nhân thân, quyền về hình ảnh và quyền riêng tư đang ngày càng trở nên đáng lưu tâm trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh. Chỉ một hành vi ứng xử thiếu kiểm soát hoặc một phát ngôn không phù hợp cũng có thể bị ghi hình, ghi âm, lan truyền trên không gian mạng và ảnh hưởng đến uy tín, danh dự nghề nghiệp.
Báo cáo viên cũng làm rõ những quy định pháp luật liên quan đến trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong hoạt động giáo dục, đặc biệt là các tình huống tai nạn, thương tích xảy ra trong quá trình học tập, sinh hoạt hoặc tham gia hoạt động ngoại khóa của học sinh. Qua đó, viên chức – người lao động và người học UED có thêm góc nhìn về trách nhiệm của nhà trường, giáo viên, phụ huynh và người học trong từng trường hợp cụ thể theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, nhiều nội dung thiết thực liên quan đến hoạt động dạy thêm, học thêm, việc tiếp nhận quà tặng từ phụ huynh, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền trẻ em trên môi trường mạng cũng được chia sẻ. Luật gia Nguyễn Văn Quy nhấn mạnh rằng, nhiều hành vi xuất phát từ thiện chí hoặc thói quen nghề nghiệp nhưng nếu không hiểu và tuân thủ đúng quy định pháp luật vẫn có thể dẫn đến những hệ quả không mong muốn.
Từ thực tiễn nghiên cứu và tư vấn pháp luật, báo cáo viên khuyến nghị mỗi người cần xây dựng cho mình một “hệ miễn dịch pháp lý” dựa trên ba nguyên tắc cốt lõi: thượng tôn pháp luật trong mọi quyết định nghề nghiệp; chủ động lưu giữ các thông tin, tài liệu và bằng chứng cần thiết trong quá trình công tác; đồng thời không tự xử lý các tình huống khủng hoảng mà cần báo cáo, phối hợp với nhà trường và cơ quan chức năng khi cần thiết.
Lan tỏa văn hóa liêm chính học thuật trong môi trường đại học
Tiếp nối chương trình, TS. Võ Công Khôi, giảng viên Khoa Sử – Địa – Chính trị đã trình bày chuyên đề về liêm chính học thuật và phòng tránh vi phạm bản quyền học liệu trong nghiên cứu và học tập.
TS. Võ Công Khôi, giảng viên Khoa Sử – Địa – Chính trị đã trình bày chuyên đề về liêm chính học thuật và phòng tránh vi phạm bản quyền học liệu trong nghiên cứu và học tập.
Mở đầu phần trình bày, báo cáo viên đặt ra hàng loạt tình huống quen thuộc trong môi trường đại học như photocopy toàn bộ giáo trình để sử dụng thay vì mua sách, sao chép nội dung trên internet mà không ghi nguồn, sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo ra phần lớn nội dung bài tập, tái sử dụng bài làm đã nộp cho học phần khác hoặc sử dụng hình ảnh từ internet mà không trích dẫn nguồn. Những tình huống gần gũi này đã giúp người tham dự nhìn nhận rõ hơn các hành vi có nguy cơ vi phạm liêm chính học thuật mà nhiều người vô tình mắc phải trong quá trình học tập và nghiên cứu.
Theo TS. Võ Công Khôi, liêm chính học thuật là sự cam kết đối với các giá trị đạo đức cốt lõi trong hoạt động học thuật, được thể hiện thông qua sự trung thực về nguồn gốc ý tưởng, dữ liệu, kết quả nghiên cứu và phần đóng góp của bản thân. Đây không chỉ là yêu cầu về đạo đức mà ngày càng được luật hóa trong các quy định liên quan đến hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
TS. Võ Công Khôi trao đổi, giải đáp các tình huống cụ thể tại chương trình.
Báo cáo viên cho biết, nền tảng của liêm chính học thuật được xây dựng trên sáu giá trị cốt lõi gồm: trung thực, tin cậy, công bằng, tôn trọng, trách nhiệm và dũng cảm. Trong đó, trung thực giúp phản ánh đúng năng lực thực chất của người học; tôn trọng thể hiện ở việc ghi nhận đầy đủ công sức và thành quả trí tuệ của người khác; trách nhiệm đòi hỏi mỗi cá nhân phải chịu trách nhiệm cuối cùng đối với các sản phẩm học thuật mang tên mình.
Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là việc nhận diện các hành vi vi phạm liêm chính học thuật. TS. Võ Công Khôi phân tích năm nhóm hành vi phổ biến gồm: đạo văn; tự đạo văn; bịa đặt dữ liệu hoặc nguồn trích dẫn; ngụy tạo, xuyên tạc kết quả nghiên cứu; và gian lận trong kiểm tra, đánh giá như thuê làm bài, thi hộ hoặc sử dụng sản phẩm của người khác dưới danh nghĩa của mình.
Đặc biệt, chuyên đề đã làm rõ sự khác biệt giữa đạo văn và vi phạm quyền tác giả, hai khái niệm thường bị nhầm lẫn trong môi trường học thuật. Theo đó, đạo văn là hành vi sử dụng ý tưởng, dữ liệu hoặc sản phẩm trí tuệ của người khác mà không ghi nhận nguồn gốc, khiến người đọc hiểu nhầm đó là sản phẩm của mình. Trong khi đó, vi phạm quyền tác giả là hành vi xâm phạm quyền của tác giả đối với hình thức thể hiện của tác phẩm theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ. Nói cách khác, đạo văn liên quan đến sự trung thực học thuật, còn quyền tác giả liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ được pháp luật bảo vệ.
Trước sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, TS. Võ Công Khôi cũng dành thời gian trao đổi về việc sử dụng AI trong học tập và làm việc. Báo cáo viên nhìn nhận AI là công cụ hỗ trợ hữu ích và ngày càng phổ biến, tuy nhiên mỗi người cần sử dụng một cách có trách nhiệm, minh bạch và không được xem sản phẩm do AI tạo ra là sản phẩm hoàn toàn của bản thân. Dù có sử dụng bất kỳ công cụ hỗ trợ nào, người học vẫn phải chịu trách nhiệm cuối cùng về tính chính xác, tính trung thực và chất lượng của sản phẩm học thuật mang tên mình.
Bên cạnh việc nhận diện các hành vi vi phạm, chuyên đề còn khuyến khích sinh viên, viên chức và người lao động hình thành thói quen tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ, sử dụng học liệu đúng quy định, trích dẫn nguồn đầy đủ và xây dựng văn hóa học thuật dựa trên sự trung thực, trách nhiệm và minh bạch.
PGS.TS. Nguyễn Thị Trâm Anh đại diện lãnh đạo Nhà trường tặng hoa cảm ơn các báo cáo viên.
Sinh hoạt chuyên đề tuyên truyền pháp luật dành cho viên chức – người lao động, người học UED không chỉ cập nhật những quy định pháp luật liên quan đến hoạt động nghề nghiệp và học thuật mà còn được trang bị kỹ năng nhận diện rủi ro, nâng cao ý thức trách nhiệm và năng lực tự bảo vệ mình trong môi trường số. Những nội dung được trao đổi tại chương trình đã góp phần lan tỏa văn hóa thượng tôn pháp luật, đạo đức nghề nghiệp và liêm chính học thuật trong toàn Trường, qua đó hiện thực hóa mục tiêu xây dựng môi trường giáo dục dân chủ, kỷ cương, trách nhiệm và nhân văn tại Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng.
Bích Thủy