Từ mở rộng mạng lưới đối tác đến chuyển giao tri thức, công nghệ và bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng từng bước khẳng định vai trò của một cơ sở giáo dục đại học gắn kết chặt chẽ với cộng đồng, lấy năng lực chuyên môn và hiệu quả thực tiễn làm nền tảng cho phát triển bền vững.
Trải qua ba chu kỳ đánh giá chất lượng giáo dục đại học, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng (UED) đã có những chuyển biến đáng ghi nhận trong tư duy, phương thức tổ chức và hiệu quả hoạt động hợp tác, kết nối và phục vụ cộng đồng. Nếu trước đây các hoạt động chủ yếu được triển khai thông qua phong trào tình nguyện, hỗ trợ xã hội và những chương trình hợp tác riêng lẻ, thì những năm gần đây, Nhà trường từng bước hình thành cách tiếp cận có hệ thống hơn: kết nối năng lực đào tạo, nghiên cứu khoa học với nhu cầu của địa phương, doanh nghiệp và xã hội.
Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa UED và UBND xã Đông Sơn, tỉnh Quảng Ngãi về nghiên cứu khoa học, chuyên giao công nghệ… đặc biệt là phát triển các sản phẩm từ cây Nghĩa Sâm. (Tháng 09/2025)
Sự chuyển dịch này không chỉ thể hiện ở số lượng đối tác, chương trình hợp tác hay người được thụ hưởng, mà quan trọng hơn là ở khả năng đưa tri thức khoa học vào giải quyết những vấn đề thực tiễn, tạo ra sản phẩm có giá trị và đóng góp thiết thực cho sự phát triển của cộng đồng.
Mở rộng mạng lưới hợp tác, nâng cao tính thực chất của các mối quan hệ
Một trong những dấu ấn nổi bật qua các mốc đánh giá là sự phát triển mạnh mẽ của mạng lưới hợp tác trong nước và quốc tế.
Giai đoạn 2015–2025, UED ký mới 91 thỏa thuận hợp tác (MoU/MoA), trong đó riêng năm 2025 có 37 thỏa thuận được ký kết. Đến tháng 9/2026, Nhà trường có 118 thỏa thuận còn hiệu lực, gồm 97 thỏa thuận quốc tế và 21 thỏa thuận trong nước. Tỷ lệ thỏa thuận có hoạt động thực chất đạt 73% vào năm 2025, cao hơn đáng kể so với mức khoảng 50% năm 2021.
UED tham gia Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ (MOU) về Hợp tác Nghiên cứu và Đổi mới sáng tạo thuộc Mạng lưới Giáo dục Đại học Tiểu vùng sông Mê Kông (tháng 6/2026).
Những con số này cho thấy hoạt động hợp tác đang từng bước chuyển từ mở rộng quan hệ sang tổ chức triển khai các chương trình cụ thể, gắn với trách nhiệm, nguồn lực và kết quả đầu ra. Thay vì chỉ dừng ở việc ký kết, Nhà trường ngày càng chú trọng khai thác các thỏa thuận để thúc đẩy trao đổi học thuật, phát triển dự án nghiên cứu, đào tạo nhân lực và chuyển giao tri thức.
Đáng chú ý, hợp tác với doanh nghiệp và chính quyền địa phương từng bước được phát triển theo hướng thực chất hơn. Đến tháng 9/2026, Nhà trường ghi nhận ba đối tác doanh nghiệp, tập đoàn lớn trong mạng lưới hợp tác chiến lược và bốn trường hợp hợp tác với chính quyền cấp cơ sở được tổng hợp trong báo cáo. Giai đoạn 2024–2026, các hợp đồng đặt hàng chuyên môn từ chính quyền địa phương có tổng kinh phí 728 triệu đồng.
Đây là bước chuyển có ý nghĩa: năng lực chuyên môn của một trường đại học ngày càng được huy động trực tiếp để đáp ứng nhu cầu của địa phương, thay vì chỉ triển khai các hoạt động hỗ trợ theo kế hoạch nội bộ.
UED phối hợp cùng UBND phường Sơn Trà tổ chức Hội thảo góp ý Đề án “Xây dựng cộng đồng hạnh phúc trên địa bàn phường Sơn Trà giai đoạn 2025 – 2030, định hướng đến năm 2045”. (Tháng 6 năm 2026).
Bồi dưỡng nhà giáo – đóng góp thiết thực cho sự phát triển giáo dục
Là cơ sở đào tạo giáo viên thuộc Đại học Đà Nẵng, UED xác định đồng hành cùng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là một trong những nhiệm vụ phục vụ cộng đồng – hướng đến đưa tri thức và kinh nghiệm đào tạo đến với các cơ sở giáo dục.
|
Giai đoạn 2021 đến tháng 10/2026, Nhà trường đã tổ chức bồi dưỡng 145.298 lượt học viên, trong đó có 144.163 lượt cán bộ quản lý và giáo viên phổ thông. Riêng giai đoạn 2023–2025, tỷ lệ hoàn thành bồi dưỡng đạt 99,55%. Phạm vi phục vụ cũng được mở rộng. Nếu năm 2015 hoạt động bồi dưỡng chủ yếu tập trung tại Đà Nẵng, đến năm 2021 đã mở rộng ra ba địa phương và đến năm 2025 được triển khai tại 12 tỉnh, thành phố. Các địa bàn có số lượt tham gia lớn gồm Bến Tre, Vĩnh Long, Quảng Nam và Cà Mau. Điều đáng chú ý là nội dung bồi dưỡng ngày càng gắn với yêu cầu đổi mới giáo dục. Bên cạnh bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, Nhà trường đã đưa vào các chương trình về giáo dục STEM, học liệu số, thí nghiệm ảo, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong soạn giảng và mô hình “Trường học hạnh phúc”. Trong đó, các lớp bồi dưỡng chuyên sâu về STEM tại Bến Tre đã tiếp cận hơn 1.230 giáo viên; chương trình “Trường học hạnh phúc” phối hợp với VIGEF tiếp cận hơn 2.300 hiệu trưởng. Những hoạt động này cho thấy thế mạnh khoa học giáo dục của UED đang được chuyển hóa thành các chương trình hỗ trợ cụ thể, góp phần nâng cao năng lực nghề nghiệp và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông. |
Tác động của hoạt động bồi dưỡng không chỉ nằm ở số lượng người tham gia, mà còn ở khả năng lan tỏa tri thức, phương pháp và công cụ dạy học đến các cơ sở giáo dục. Đây chính là một trong những cách thức quan trọng để UED thực hiện sứ mạng phụng sự xã hội bằng chính năng lực cốt lõi của mình.
Từ nghiên cứu khoa học đến giải quyết những bài toán thực tiễn của địa phương
Nếu bồi dưỡng nhà giáo thể hiện rõ vai trò phục vụ cộng đồng trong lĩnh vực giáo dục, thì các dự án nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao công nghệ cho thấy một hướng phát triển ngày càng rõ nét khác của UED: gắn nghiên cứu khoa học với bảo tồn tài nguyên, phát triển sinh kế và nâng cao giá trị các nguồn lực bản địa.
Tại Khu dự trữ sinh quyển thế giới Kon Hà Nừng, Gia Lai, Nhà trường phối hợp với Hội Động vật học Frankfurt (FZS) và các đơn vị quản lý địa phương triển khai các hoạt động nghiên cứu sinh thái, tư vấn chiến lược bảo tồn đa dạng sinh học, tập huấn kỹ năng điều tra tài nguyên và kết nối nghiên cứu của sinh viên với thực địa. Mô hình này cho thấy năng lực chuyên môn của giảng viên, nhà khoa học và người học có thể cùng tham gia giải quyết các vấn đề bảo tồn, quản lý tài nguyên và phát triển bền vững.
Giảng viên UED tập huấn phát triển sản phẩm từ hoa súng cho người dân Hội An trong khuôn khổ dự án do Oxfam tài trợ.
Tại Hội An, dự án do Oxfam tài trợ với kinh phí 1,65 tỷ đồng tập trung phục hồi diện tích trồng cây hoa súng, chuyển giao kỹ thuật canh tác và phát triển chuỗi giá trị gắn với sinh kế của phụ nữ địa phương. Hoạt động tích hợp các mục tiêu bảo vệ môi trường, tạo sinh kế và phát triển du lịch sinh thái, qua đó cho thấy nghiên cứu khoa học có thể tạo ra giá trị vượt ra ngoài phạm vi học thuật.
Tại Trà Leng, các hoạt động nghiên cứu và kết nối đối tác hướng đến nâng cao giá trị cây quế, kết hợp phân tích hoạt chất tinh dầu, nghiên cứu văn hóa cộng đồng người Bh’noong và phát triển du lịch bản địa. Cách tiếp cận liên ngành góp phần mở ra hướng phát triển mới cho sản phẩm địa phương, đồng thời tăng cường sự kết nối giữa người dân, nhà khoa học, chính quyền và doanh nghiệp.
Đặc biệt, hợp đồng chuyển giao công nghệ nhân giống và phát triển cây Nghĩa Sâm tại xã Đông Sơn, Quảng Ngãi, trị giá 500 triệu đồng, là minh chứng cho khả năng chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành quy trình kỹ thuật có thể ứng dụng trong thực tế. Các nội dung chuyển giao bao gồm cây giống nuôi cấy mô sạch bệnh, quy trình bón phân hữu cơ vi sinh và kỹ thuật chăm sóc tại vườn ươm, hướng đến phát triển vùng nguyên liệu dược liệu có giá trị kinh tế.
De tai loc dau dung quat_Giảng viên UED tại buổi thuyết minh đề tài khoa học theo đơn đặt hàng của Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR). (Tháng 8 năm 2025).
Cùng với đó, hợp đồng nghiên cứu và phát triển (R&D) về vi tảo với BSR, trị giá 4,81 tỷ đồng, cho thấy hợp tác giữa Nhà trường và doanh nghiệp đang mở rộng sang các lĩnh vực nghiên cứu ứng dụng có quy mô và yêu cầu chuyên môn cao hơn.
Những trường hợp trên phản ánh một hướng đi đáng chú ý: hoạt động phục vụ cộng đồng không chỉ là hỗ trợ trực tiếp, mà còn có thể bắt đầu từ việc nhận diện nhu cầu, tổ chức nghiên cứu, thử nghiệm giải pháp, chuyển giao công nghệ và đồng hành với địa phương trong quá trình ứng dụng.
Sinh viên tình nguyện – đưa tri thức và sáng kiến đến với cộng đồng
Cùng với đội ngũ giảng viên, nhà khoa học và các đối tác, sinh viên UED ngày càng được phát huy vai trò chủ động trong các hoạt động phục vụ cộng đồng.
Từ năm 2022, các chiến dịch tình nguyện được tăng cường kết nối với khoa chuyên môn và hoạt động nghiên cứu khoa học, qua đó từng bước chuyển từ hỗ trợ mang tính phong trào sang ứng dụng các sản phẩm, sáng kiến và kỹ năng vào thực tiễn.
Trong chiến dịch năm 2025 tại ba địa bàn khó khăn, sinh viên và giảng viên đã đưa vào thực tế hai chế phẩm sinh học do sinh viên UED điều chế, gồm chế phẩm phòng trừ sâu bệnh sinh học và enzyme tẩy rửa sinh học từ phế phẩm nông nghiệp.
Trong chiến dịch hè năm 2026 tại Trà Leng, lực lượng sinh viên tham gia hỗ trợ công trình thắp sáng đường quê bằng năng lượng mặt trời với kinh phí 150 triệu đồng, đồng thời hướng dẫn kỹ năng số và chuyển đổi số cộng đồng cho đồng bào dân tộc thiểu số.
Sinh viên UED lan tỏa tình yêu khoa học đến trẻ em Trà Leng tại chiến dịch tình nguyện Mùa hè xanh năm 2026.
Các hoạt động này có ý nghĩa ở cả hai phương diện. Đối với cộng đồng, đó là những hỗ trợ cụ thể, gắn với nhu cầu đời sống và điều kiện phát triển tại địa phương. Đối với sinh viên, đây là môi trường để vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, phát triển tinh thần trách nhiệm xã hội và hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa tri thức học đường với cuộc sống.
Qua đó, phục vụ cộng đồng trở thành một không gian học tập thực tiễn, góp phần hình thành năng lực nghề nghiệp và phẩm chất công dân cho người học.
Từ những khuyến nghị kiểm định đến động lực cải tiến thực chất
Nhìn lại các mốc đánh giá năm 2015, 2021 và kết quả rà soát đến tháng 9/2026, có thể nhận thấy hoạt động hợp tác và phục vụ cộng đồng của UED đã có những bước tiến rõ nét ở hai phương diện quan trọng.
Thứ nhất, tính thực chất của hợp tác được nâng cao. Những khuyến nghị về mở rộng quan hệ hợp tác gắn với chương trình hành động cụ thể từng bước được cụ thể hóa bằng tỷ lệ thỏa thuận có hoạt động thực chất tăng từ khoảng 50% năm 2021 lên 73% năm 2025, cùng sự gia tăng của các chương trình trao đổi học thuật, đào tạo quốc tế và hợp tác nghiên cứu.
Thứ hai, chuyển giao kết quả nghiên cứu và dịch vụ chuyên môn cho địa phương, doanh nghiệp được thúc đẩy bằng những hợp đồng và dự án cụ thể. Các hợp đồng đặt hàng từ chính quyền cấp cơ sở, chuyển giao công nghệ Nghĩa Sâm và nghiên cứu R&D về vi tảo cho thấy năng lực học thuật của Nhà trường ngày càng có điều kiện tham gia trực tiếp vào việc giải quyết các vấn đề phát triển kinh tế – xã hội.
Điều này cho thấy giá trị của kiểm định chất lượng không chỉ nằm ở việc xác định mức độ đáp ứng các tiêu chuẩn tại một thời điểm. Quan trọng hơn, quá trình đánh giá giúp Nhà trường nhận diện những khoảng trống, điều chỉnh cách tiếp cận và từng bước chuyển các khuyến nghị thành chương trình hành động có thể theo dõi, đo lường.
Tuy vậy, UED cũng nhìn nhận rằng hiệu quả phục vụ cộng đồng cần được đánh giá sâu hơn. Số lượng thỏa thuận, lớp bồi dưỡng, dự án hay sản phẩm chuyển giao mới phản ánh một phần kết quả. Trong thời gian tới, Nhà trường cần tăng cường theo dõi việc ứng dụng sau chuyển giao, mức độ duy trì các mô hình, khả năng vận dụng kiến thức của giáo viên và những thay đổi thực tế đối với cộng đồng thụ hưởng.
Đây vừa là yêu cầu nâng cao chất lượng, vừa là cơ sở để khẳng định giá trị thực sự của hoạt động hợp tác và phục vụ cộng đồng.
Hướng tới mô hình hợp tác tạo giá trị bền vững
Bước vào giai đoạn phát triển mới, UED định hướng tiếp tục hoàn thiện mô hình hợp tác và phục vụ cộng đồng theo chuỗi giá trị: từ xác định nhu cầu thực tiễn, kết nối đối tác và nguồn lực, tổ chức nghiên cứu, thử nghiệm giải pháp, chuyển giao sản phẩm đến đánh giá hiệu quả ứng dụng.
Nhà trường sẽ chú trọng phát triển các mạng lưới hợp tác chiến lược; tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp và cộng đồng; tập trung năng lực nghiên cứu vào những vấn đề có ý nghĩa đối với khu vực miền Trung – Tây Nguyên như bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển sinh kế ven biển, phát triển dược liệu bản địa và nâng cao chất lượng giáo dục tại các địa bàn còn khó khăn.
Đồng thời, việc phát huy vai trò của Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Hỗ trợ khởi nghiệp, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, phát triển các chương trình bồi dưỡng giáo viên gắn với chuyển đổi số và ứng dụng AI sẽ mở thêm những phương thức để tri thức của Nhà trường đến gần hơn với đời sống.
Một định hướng quan trọng khác là xây dựng hệ thống dữ liệu phục vụ quản lý và đo lường tác động, kết nối từ thỏa thuận hợp tác, dự án triển khai, nguồn lực đầu tư, sản phẩm chuyển giao đến đơn vị tiếp nhận và kết quả ứng dụng. Qua đó, Nhà trường từng bước chuyển trọng tâm đánh giá từ số lượng hoạt động sang hiệu quả, tính bền vững và giá trị mà các hoạt động mang lại cho xã hội.
|
Ba chu kỳ đánh giá đã ghi dấu một quá trình chuyển biến trong tư duy và phương thức phục vụ cộng đồng của UED. Từ những hoạt động hỗ trợ ban đầu đến các chương trình bồi dưỡng quy mô lớn, từ mở rộng mạng lưới hợp tác đến nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao công nghệ, Nhà trường đang từng bước khẳng định rằng một đại học phát triển không chỉ được nhìn nhận qua những gì diễn ra trong khuôn viên trường, mà còn qua những giá trị tri thức được tạo ra và lan tỏa ngoài xã hội. Với tinh thần cầu thị, trách nhiệm và khát vọng phát triển, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng tiếp tục kiên trì gắn kết đào tạo, nghiên cứu khoa học và phục vụ cộng đồng; phát huy thế mạnh chuyên môn để đồng hành cùng ngành giáo dục, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và người dân. Bởi giá trị của một trường đại học không chỉ nằm ở tri thức được tạo ra, mà còn ở những thay đổi tích cực mà tri thức ấy mang lại cho con người và cộng đồng. Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng: Kết nối tri thức – Đồng hành phát triển – Lan tỏa giá trị cộng đồng. |
Phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế