Công bố khoa học tăng trưởng mạnh mẽ, chất lượng nghiên cứu ngày càng nâng cao, nguồn lực tài trợ được mở rộng và các hoạt động nghiên cứu ứng dụng từng bước hình thành. Những kết quả qua ba chu kỳ đánh giá phản ánh nỗ lực đổi mới, khát vọng phát triển và quyết tâm nâng cao năng lực khoa học, công nghệ của Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng (UED).
Nghiên cứu khoa học là một trong những trụ cột quan trọng tạo nên năng lực và vị thế của một trường đại học. Đối với Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng, phát triển khoa học và công nghệ không chỉ nhằm nâng cao chất lượng học thuật, mà còn góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển đội ngũ, giải quyết những vấn đề thực tiễn và tạo ra giá trị cho cộng đồng.
Qua ba chu kỳ đánh giá chất lượng giáo dục đại học, hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và sở hữu trí tuệ của Nhà trường đã có những chuyển biến đáng ghi nhận. Từ việc củng cố nền tảng nghiên cứu và nâng cao năng lực công bố, UED từng bước mở rộng hợp tác quốc tế, tăng khả năng tiếp cận các nguồn tài trợ cạnh tranh, phát triển nhóm nghiên cứu và kết nối kết quả nghiên cứu với nhu cầu của doanh nghiệp, địa phương và xã hội.
Những kết quả đến năm 2025 và cập nhật đến tháng 9/2026 cho thấy một hướng phát triển rõ nét: không chỉ gia tăng số lượng công trình khoa học, mà từng bước nâng cao chất lượng, hiệu quả và khả năng ứng dụng của hoạt động nghiên cứu.
Công bố khoa học tăng trưởng mạnh mẽ, chất lượng học thuật ngày càng được nâng cao
Một trong những kết quả nổi bật nhất trong hành trình phát triển khoa học và công nghệ của UED là sự gia tăng nhanh chóng về số lượng công bố quốc tế thuộc các cơ sở dữ liệu ISI/Scopus.
|
Theo báo cáo chuyên đề, số bài báo ISI/Scopus tăng từ 23 bài trong năm học 2016–2017 lên 89 bài năm học 2020–2021, 167 bài năm học 2024–2025 và đạt 179 bài trong năm học 2025–2026. Như vậy, so với mốc đầu tiên, số công bố quốc tế đã tăng gần 7,8 lần.
Cùng với đó, tổng sản lượng công bố khoa học tăng từ 174 bài năm học 2016–2017 lên 569 bài năm học 2025–2026, tương đương hơn 3,2 lần. Tỷ trọng bài báo ISI/Scopus trong tổng sản lượng công bố cũng tăng từ 13,2% lên 31,5%, cho thấy cơ cấu công bố đang dịch chuyển theo hướng quốc tế hóa rõ nét hơn. Đáng chú ý, sự tăng trưởng về số lượng đi cùng với cải thiện về chất lượng. Trong năm học 2025–2026, có 136/179 bài báo ISI/Scopus thuộc nhóm Q1 và Q2, chiếm 76% tổng số bài báo quốc tế. Đây là tín hiệu tích cực về chất lượng học thuật và khả năng tham gia vào các diễn đàn nghiên cứu có uy tín. Năng suất công bố bình quân cũng được cải thiện đáng kể. Số bài ISI/Scopus bình quân trên giảng viên cơ hữu tăng từ 0,10 bài năm học 2016–2017 lên 0,37 bài năm học 2020–2021 và đạt 0,67 bài năm học 2025–2026. Theo đối sánh trong báo cáo với Chuẩn cơ sở giáo dục đại học tại Thông tư số 01/2024/TT-BGDĐT, mức này bằng khoảng 2,14 lần ngưỡng tham chiếu 0,30 bài/giảng viên/năm. |
Những kết quả trên phản ánh nỗ lực của Nhà trường trong việc nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển đội ngũ và xây dựng môi trường học thuật khuyến khích sáng tạo. Quan trọng hơn, công bố khoa học đang ngày càng trở thành một bộ phận gắn kết với hoạt động chuyên môn, phát triển nhóm nghiên cứu và nâng cao chất lượng đào tạo.
Mở rộng hợp tác quốc tế, gia tăng khả năng tiếp cận các nguồn lực nghiên cứu
Sự phát triển của khoa học và công nghệ không thể tách rời hợp tác học thuật và khả năng huy động nguồn lực. Trong những năm gần đây, UED từng bước mở rộng mạng lưới đối tác, tăng cường hợp tác nghiên cứu và thu hút các nguồn tài trợ bên ngoài.
Năm học 2025–2026, Nhà trường ghi nhận 57 bài báo ISI/Scopus có đồng tác giả quốc tế, chiếm 31,8% tổng số bài báo thuộc nhóm cơ sở dữ liệu này. Các mối liên kết nghiên cứu được mở rộng với đối tác tại Thụy Điển, Bỉ, Nhật Bản, Singapore và một số quốc gia khác.
Hợp tác quốc tế cũng từng bước chuyển từ trao đổi học thuật sang các chương trình nghiên cứu có nguồn lực và sản phẩm cụ thể. Trong năm 2025, Nhà trường triển khai dự án do Oxfam tài trợ; năm 2026 tiếp tục ghi nhận các dự án hợp tác với Đại học Khoa học Nông nghiệp Thụy Điển (SLU), tập trung vào các hướng nghiên cứu sinh thái, nông nghiệp và môi trường. Kinh phí tài trợ quốc tế được ghi nhận trong báo cáo đạt khoảng 2,83 tỷ đồng trong năm 2026.
Hội thảo khoa học “Ngoại giao cảnh sát biển trong quan hệ quốc tế đương đại: lý thuyết và thực tiễn” thuộc đề tài Quỹ NAFOSTED của giảng viên UED.
Một dấu ấn quan trọng khác là khả năng tiếp cận các quỹ tài trợ nghiên cứu cạnh tranh trong nước. Trong năm 2025, UED tiếp nhận 9 đề tài thuộc Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (NAFOSTED), với kinh phí khoảng 12,80 tỷ đồng; năm 2026 tiếp nhận thêm 6 đề tài, với kinh phí khoảng 9,33 tỷ đồng.
Việc tiếp nhận 15 đề tài NAFOSTED trong hai năm 2025–2026 cho thấy năng lực xây dựng đề xuất, tổ chức nghiên cứu và tham gia các chương trình tài trợ cạnh tranh của đội ngũ khoa học Nhà trường đang được củng cố.
Những kết quả này không chỉ bổ sung nguồn lực cho các nhóm nghiên cứu, mà còn mở rộng cơ hội tiếp cận phương pháp nghiên cứu mới, tăng cường trao đổi học thuật và nâng cao khả năng tham gia vào mạng lưới khoa học trong nước, quốc tế.
Nguồn lực nghiên cứu được mở rộng, tạo nền tảng cho phát triển dài hạn
Cùng với tăng trưởng công bố khoa học, một chuyển biến đáng chú ý khác là sự gia tăng của nguồn kinh phí dành cho các nhiệm vụ khoa học và công nghệ ngoài ngân sách trường. Nguồn kinh phí này tăng từ khoảng 4,40 tỷ đồng năm 2021 lên 24,79 tỷ đồng năm 2025 và đạt ít nhất 27,89 tỷ đồng trong chín tháng đầu năm 2026. Lũy kế giai đoạn 2021–2026, tổng kinh phí ngoài trường được xác định đạt khoảng 103,87 tỷ đồng.
Sự gia tăng này gắn với nhiều nguồn lực khác nhau, từ các quỹ tài trợ cạnh tranh quốc gia, nhiệm vụ khoa học cấp bộ, cấp tỉnh và thành phố đến hợp đồng nghiên cứu với doanh nghiệp, dự án hợp tác quốc tế và đặt hàng chuyên môn từ chính quyền địa phương.
Đặc biệt, các nhiệm vụ khoa học cấp tỉnh, thành phố có bước chuyển biến đáng kể trong năm 2026. Theo báo cáo, kinh phí thuộc nhóm nhiệm vụ này đạt khoảng 11,69 tỷ đồng, phản ánh khả năng tham gia sâu hơn của đội ngũ khoa học UED vào việc giải quyết các vấn đề thực tiễn tại địa phương.
Chương trình tập huấn “Nâng cao năng lực cho mạng lưới chăm sóc sức khỏe tâm thần” – một trong các hoạt động triển khai thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp thành phố “Nghiên cứu mô hình chăm sóc sức khoẻ tâm thần tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Đà Nẵng”.
Việc mở rộng nguồn kinh phí ngoài trường có ý nghĩa vượt ra ngoài khía cạnh tài chính. Đây còn là chỉ dấu về khả năng kết nối nhu cầu nghiên cứu với các chương trình tài trợ, sự tin cậy của đối tác và năng lực tổ chức thực hiện nhiệm vụ khoa học.
Trong giai đoạn tiếp theo, thách thức đặt ra không chỉ là tiếp tục gia tăng nguồn lực, mà còn phải sử dụng hiệu quả các nguồn kinh phí, bảo đảm chất lượng đầu ra, nâng cao hiệu quả chuyển giao và tạo điều kiện để các nhóm nghiên cứu phát triển bền vững.
Từ nghiên cứu học thuật đến đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ
Một trong những chuyển biến có ý nghĩa chiến lược của UED là từng bước mở rộng hoạt động khoa học và công nghệ sang nghiên cứu ứng dụng, hợp tác doanh nghiệp, chuyển giao công nghệ và hỗ trợ khởi nghiệp.
Năm 2025, Nhà trường ký hợp đồng nghiên cứu và phát triển về vi tảo với doanh nghiệp, trị giá khoảng 4,81 tỷ đồng. Năm 2026, hợp đồng chuyển giao công nghệ nhân giống và phát triển cây Nghĩa Sâm tại xã Đông Sơn, Quảng Ngãi, trị giá 500 triệu đồng, tiếp tục cho thấy khả năng đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.
Bên cạnh đó, các hợp đồng đặt hàng chuyên môn từ chính quyền cấp phường, xã với tổng kinh phí 728 triệu đồng mở ra hướng kết nối trực tiếp giữa năng lực nghiên cứu của Nhà trường và nhu cầu phát triển ở cơ sở.
Những hoạt động này cho thấy nghiên cứu khoa học đang từng bước mở rộng phương thức tạo giá trị. Bên cạnh các công trình và bài báo học thuật, kết quả nghiên cứu có thể được phát triển thành quy trình kỹ thuật, sản phẩm công nghệ, dịch vụ chuyên môn hoặc giải pháp phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.
Để thúc đẩy quá trình đó, năm 2025, UED thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Hỗ trợ khởi nghiệp (IESC), từng bước hình thành đầu mối kết nối nghiên cứu với doanh nghiệp, hỗ trợ các ý tưởng sáng tạo và phát triển các sản phẩm có tiềm năng ứng dụng.
Sinh viên UED giới thiệu Dự án khởi nghiệp tại IESC.
Chương trình tiền ươm tạo của Trung tâm được triển khai với kinh phí 300 triệu đồng năm 2025 và 450 triệu đồng năm 2026. Cùng với việc phát triển các nhóm nghiên cứu, Nhà trường đang hướng đến hoàn thiện cơ chế quản lý tài sản trí tuệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và từng bước hình thành doanh nghiệp khoa học, công nghệ từ các sản phẩm có tiềm năng.
Đây là hướng phát triển cần thiết để bổ sung cho mô hình nghiên cứu truyền thống, tạo cầu nối giữa tri thức học thuật, nhu cầu thực tiễn và nguồn lực của thị trường. Tuy nhiên, hoạt động sở hữu trí tuệ và thương mại hóa vẫn là lĩnh vực cần tiếp tục đầu tư, hoàn thiện cơ chế và phát triển năng lực trong thời gian tới.
Nghiên cứu khoa học sinh viên phục hồi mạnh mẽ, gắn kết nghiên cứu với đào tạo
Một trường đại học phát triển năng lực khoa học bền vững không chỉ dựa vào thành tích của đội ngũ giảng viên, mà còn phải nuôi dưỡng tinh thần nghiên cứu, tư duy phản biện và khả năng sáng tạo của người học.
Dữ liệu qua các mốc đánh giá cho thấy hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên của UED đã phục hồi rõ nét sau giai đoạn suy giảm. Từ 233 đề tài trong năm học 2014–2015, quy mô nghiên cứu giảm xuống còn 100 đề tài năm học 2020–2021, sau đó tăng lên 190 đề tài năm học 2024–2025 và đạt 240 đề tài năm học 2025–2026.
Số sinh viên tham gia nghiên cứu cũng tăng từ 220 người tại mốc năm học 2020–2021 lên 650 người năm học 2025–2026, gần gấp ba lần. Trong năm học gần nhất, sinh viên UED có 12 bài báo khoa học đứng tên tác giả, cho thấy hoạt động nghiên cứu không chỉ dừng ở việc thực hiện đề tài mà đang từng bước tạo ra sản phẩm học thuật.
Nhóm sinh viên UED Giải Nhì tại Cuộc thi Khởi nghiệp Đổi mới Sáng tạo trong Sinh viên năm 2026 với giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi tại nhà.
Thành tích nghiên cứu khoa học sinh viên tiếp tục được ghi nhận tại các sân chơi bên ngoài Nhà trường. Năm 2024, sinh viên đạt 17 giải; năm 2025 đạt 12 giải; năm 2026 đạt 9 giải, trong đó có 4 giải cấp Đại học Đà Nẵng và 5 giải cấp Bộ theo báo cáo tổng hợp.
Để có được những kết quả này, Nhà trường đã chú trọng điều chỉnh cơ chế hỗ trợ, tăng cường kết nối sinh viên với đề tài của giảng viên và hoạt động tại phòng thí nghiệm, qua đó tạo điều kiện để người học tiếp cận phương pháp nghiên cứu, thực hành chuyên môn và phát triển năng lực sáng tạo.
Đặc biệt đối với một trường đại học sư phạm, nghiên cứu khoa học sinh viên còn có ý nghĩa trong việc hình thành năng lực tìm tòi, phân tích vấn đề, vận dụng bằng chứng và đổi mới phương pháp dạy học. Đây là những năng lực quan trọng để người học không chỉ trở thành người tiếp nhận tri thức, mà còn có khả năng tạo ra tri thức và vận dụng tri thức trong nghề nghiệp tương lai.
Kiểm định chất lượng – động lực cho đổi mới và phát triển năng lực nghiên cứu
Nhìn lại ba chu kỳ đánh giá chất lượng, có thể thấy những chuyển biến của hoạt động khoa học và công nghệ UED gắn liền với quá trình nhận diện hạn chế, xây dựng kế hoạch cải tiến và tổ chức thực hiện các giải pháp cụ thể.
Sau chu kỳ đánh giá năm 2015, Nhà trường chú trọng nâng cao số lượng công bố quốc tế có chỉ số và tăng cường sự tham gia nghiên cứu của giảng viên. Các cơ chế hỗ trợ công bố, phát triển đề tài trọng điểm và khuyến khích nghiên cứu đã góp phần đưa số bài báo ISI/Scopus từ 23 bài năm học 2016–2017 lên 89 bài năm học 2020–2021 và đạt 179 bài năm học 2025–2026.
Sau chu kỳ đánh giá năm 2021, yêu cầu mở rộng nguồn kinh phí ngoài trường, tăng cường liên kết với doanh nghiệp và địa phương được cụ thể hóa thông qua việc tham gia các quỹ tài trợ cạnh tranh, phát triển nhiệm vụ khoa học cấp địa phương và triển khai hợp đồng nghiên cứu ứng dụng.
Đối với nghiên cứu khoa học sinh viên, việc điều chỉnh hỗ trợ và tăng cường gắn kết với các nhóm nghiên cứu đã góp phần khôi phục quy mô từ 100 đề tài lên 240 đề tài trong năm học 2025–2026.
Những kết quả này cho thấy kiểm định chất lượng không chỉ là quá trình rà soát mức độ đáp ứng tiêu chuẩn, mà còn tạo cơ hội để Nhà trường nhìn nhận lại mô hình phát triển, xác định những điểm cần cải thiện và chuyển hóa các khuyến nghị thành hành động.
Tuy nhiên, phát triển khoa học và công nghệ vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục giải quyết. Nguồn thu từ dịch vụ khoa học, chuyển giao công nghệ và hợp đồng doanh nghiệp chưa phân bổ đồng đều giữa các khối ngành; hoạt động đăng ký sở hữu trí tuệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu còn ở giai đoạn đầu; việc phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh và kết nối liên ngành cần được đầu tư bài bản hơn.
Nhìn nhận thẳng thắn những hạn chế này là điều kiện cần thiết để UED tiếp tục nâng cao chất lượng nghiên cứu, bảo đảm sự phát triển không chỉ nhanh hơn mà còn cân bằng, thực chất và bền vững hơn.
Hướng tới hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026–2030
Trên nền tảng những kết quả đã đạt được, UED đang hướng đến giai đoạn phát triển mới với các mục tiêu cao hơn về công bố khoa học, chất lượng nghiên cứu, hợp tác quốc tế, nguồn lực tài chính và đổi mới sáng tạo.
Theo các chỉ tiêu được giao tại Quyết định số 4882/QĐ-ĐHĐN ngày 31/12/2025, Nhà trường đặt mục tiêu tăng số bài báo WoS/Scopus từ 251 bài năm 2026 lên 641 bài năm 2028 và 1.642 bài năm 2030. Cùng với tăng trưởng sản lượng, Nhà trường hướng đến duy trì và nâng cao tỷ lệ công bố thuộc nhóm Q1/Q2, mở rộng hợp tác nghiên cứu quốc tế và phát triển các nhóm nghiên cứu có năng lực cạnh tranh.
Các định hướng trọng tâm bao gồm đầu tư có trọng điểm cho ba lĩnh vực nghiên cứu: Khoa học Tự nhiên và Công nghệ; Khoa học Xã hội và Nhân văn; Khoa học Giáo dục. Đồng thời, Nhà trường tiếp tục phát triển các nhóm nghiên cứu ứng dụng có sự tham gia của doanh nghiệp, hoàn thiện cơ chế sở hữu trí tuệ, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và phát huy vai trò của Trung tâm IESC.
Trong lĩnh vực đào tạo, UED đặt mục tiêu duy trì quy mô nghiên cứu khoa học sinh viên từ 240 đến 250 đề tài mỗi năm, với trên 650 sinh viên tham gia; tăng cường hỗ trợ người học công bố kết quả nghiên cứu và tham gia các cuộc thi khoa học, sáng tạo ở nhiều cấp độ.
Các mục tiêu này thể hiện khát vọng phát triển mạnh mẽ, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản trị khoa học. Tăng trưởng công bố phải đi cùng liêm chính học thuật và chất lượng thực chất; tăng nguồn lực phải đi cùng hiệu quả sử dụng; phát triển nghiên cứu ứng dụng phải gắn với nhu cầu xã hội; và mở rộng đổi mới sáng tạo phải được hỗ trợ bằng cơ chế quản lý, sở hữu trí tuệ và thương mại hóa phù hợp.
Đó cũng là cơ sở để Nhà trường từng bước hình thành hệ sinh thái khoa học và công nghệ, trong đó giảng viên, sinh viên, các nhóm nghiên cứu, đối tác quốc tế, doanh nghiệp và địa phương cùng tham gia vào quá trình tạo lập, chuyển giao và lan tỏa tri thức.
Phát triển bằng tri thức, khẳng định bằng chất lượng và giá trị đóng góp
Ba chu kỳ đánh giá đã ghi nhận một hành trình phát triển với nhiều chuyển biến quan trọng của khoa học và công nghệ UED: công bố quốc tế tăng trưởng mạnh; chất lượng học thuật được cải thiện; năng lực tiếp cận nguồn tài trợ cạnh tranh được mở rộng; nghiên cứu khoa học sinh viên phục hồi; các hoạt động nghiên cứu ứng dụng và đổi mới sáng tạo từng bước hình thành.
Những kết quả này là thành quả của sự nỗ lực của đội ngũ giảng viên, nhà khoa học, người học và các đơn vị trong toàn Trường, cùng sự đồng hành của Đại học Đà Nẵng và các đối tác trong nước, quốc tế.
Quan trọng hơn, đó là nền tảng để UED tiếp tục phát triển năng lực nghiên cứu gắn với sứ mạng của một trường đại học sư phạm, nơi khoa học giáo dục, khoa học cơ bản, khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và nhân văn cùng đóng góp vào nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển con người và giải quyết những vấn đề của xã hội.
Trong giai đoạn tới, Nhà trường tiếp tục kiên trì tinh thần cải tiến liên tục, phát triển văn hóa nghiên cứu, đề cao liêm chính học thuật, sử dụng dữ liệu và minh chứng làm cơ sở cho quản trị, đồng thời mở rộng không gian hợp tác để tri thức được chuyển hóa thành những giá trị thiết thực.
Bởi sự phát triển của một trường đại học không chỉ được đo bằng số lượng công trình khoa học được công bố, mà còn bằng chất lượng tri thức được tạo ra, năng lực sáng tạo được nuôi dưỡng và những giá trị mà nghiên cứu mang lại cho giáo dục, cộng đồng và tương lai.
Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng: Phát triển khoa học làm nền tảng, đổi mới sáng tạo làm động lực, chất lượng và giá trị đóng góp làm thước đo phát triển bền vững.
Phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế