Sáng ngày 2/6, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng tổ chức các phiên báo cáo công trình nghiên cứu khoa học sinh viên cấp Trường, năm học 2025 – 2026. Từ 266 đề tài cấp khoa, 20 công trình tiêu biểu nhất được chọn trình bày trước ba hội đồng đánh giá cấp trường thuộc các lĩnh vực: Khoa học Xã hội và Nhân văn, Khoa học Tự nhiên và Khoa học Giáo dục.
Không khí học thuật diễn ra sôi nổi ngay từ những phần trình bày đầu tiên. Không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu kết quả nghiên cứu, các nhóm sinh viên còn tích cực tham gia trao đổi, đối thoại học thuật trực tiếp với hội đồng thông qua hệ thống câu hỏi phản biện sâu sắc. Nhiều phiên thảo luận kéo dài, đi vào phân tích phương pháp nghiên cứu, cơ sở lý luận cũng như khả năng ứng dụng thực tiễn của từng đề tài, góp phần làm nổi bật giá trị khoa học và thực tiễn của các công trình.
Nhiều vấn đề xã hội đương đại được quan tâm
Ở lĩnh vực Khoa học Xã hội và Nhân văn, cả 07 đề tài được chọn vào vòng cấp Trường đều cho thấy sự quan tâm mạnh mẽ của sinh viên đối với những vấn đề xã hội đương đại. Nhiều nghiên cứu không ngần ngại đặt câu hỏi vào những chủ đề mới, thiết thực và có chiều sâu, từ năng lực hiểu biết về trí tuệ nhân tạo của sinh viên, vấn đề tiếp cận dịch vụ công tác xã hội của trẻ em dân tộc thiểu số, đến những góc nhìn tâm lý học gia đình hay ký ức chiến tranh trong đời sống đương đại.
Trong đó, đề tài “Ký ức tập thể và Folklore đương đại – Nghiên cứu trường hợp truyền thuyết hậu chiến tại Quảng Nam (Đà Nẵng), nay là thành phố Đà Nẵng” là một trong những nghiên cứu thu hút nhiều trao đổi tại hội đồng. Chia sẻ về quá trình thực hiện, sinh viên Trần Võ Khánh Dương cho biết, nhóm đã dành nhiều thời gian điền dã tại các địa phương để gặp gỡ nhân chứng và thu thập tư liệu. “Điều nhóm hướng tới không phải là chứng minh các hiện tượng siêu nhiên, mà là nhận diện một dòng chảy tự sự dân gian vẫn đang tồn tại trong đời sống hiện đại. Những câu chuyện được lưu truyền không chỉ góp phần “xoa dịu chấn thương” của những người từng trải qua chiến tranh mà còn giúp cộng đồng lưu giữ ký ức lịch sử và truyền thống “uống nước nhớ nguồn” qua nhiều thế hệ”.
Khánh Dương và các thành viên của nhóm “Ký ức tập thể và Folklore đương đại”.
Nhận định chung về các công trình nghiên cứu thuộc lĩnh vực Khoa học Xã hội và Nhân văn, TS. Hồ Trần Ngọc Oanh, thành viên Hội đồng cho biết: “Điều tôi ấn tượng nhất là các em không còn chọn những chủ đề an toàn, quen thuộc – mà dám đặt câu hỏi vào những vấn đề thực sự cấp thiết: từ năng lực thông hiểu AI của sinh viên báo chí trong bối cảnh chuyển đổi số, đến cách trẻ em dân tộc thiểu số tiếp cận dịch vụ công tác xã hội tại chính thành phố các em đang sống, hay nhận thức của học sinh về hành vi giám sát của cha mẹ — một góc nhìn tâm lý học gia đình ít được khai thác ở Việt Nam. Các em còn đi xa hơn khi đặt câu hỏi về quyền an sinh xã hội của người dân qua chương trình xóa nhà tạm, về cách ký ức chiến tranh được dân gian hóa thành truyền thuyết ở vùng đất Quảng Nam — Đà Nẵng, về việc ứng dụng công nghệ bản đồ tương tác để số hóa du lịch làng nghề địa phương, và cả vai trò của lực lượng cảnh sát biển trong bối cảnh cạnh tranh địa chiến lược ở Đông Nam Á…”.
TS. Hồ Trần Ngọc Oanh cũng đặc biệt nhấn mạnh một điểm chung rất “đáng khen” là nhiều nhóm đã vận dụng được thiết kế nghiên cứu hỗn hợp, phân tích thống kê nâng cao và điền dã thực địa mà không chỉ làm theo mẫu có sẵn. Có nhóm còn có bài báo khoa học được công bố – đây là điều không phải trường nào, khóa nào cũng làm được.
Tập thể Hội đồng đánh giá và các nhóm nghiên cứu thuộc lĩnh vực Khoa học Xã hội và Nhân văn.
Tiệm cận xu hướng nghiên cứu khoa học hiện đại
Tại Hội đồng Khoa học Tự nhiên, không khí báo cáo diễn ra đầy hứng khởi với nhiều đề tài tiếp cận các hướng nghiên cứu hiện đại của khoa học thế giới. Nhiều công trình có tính liên ngành cao, kết hợp giữa vật lý, công nghệ, khoa học vật liệu và lập trình.
Tiêu biểu là đề tài “Mô phỏng vật liệu theo mô hình Fermi–Hubbard bằng thuật toán biến phân lai lượng tử”. Nhóm sinh viên thực hiện đề tài đã vượt qua không ít khó khăn khi phần lớn thành viên còn ở năm thứ hai và chưa được đào tạo chuyên sâu về cơ học lượng tử. Sinh viên Phạm Văn Anh, thành viên nhóm nghiên cứu cho biết, trong gần một năm, nhóm vừa tự học kiến thức nền tảng vừa xây dựng mô hình và chương trình mô phỏng. Nỗ lực này đã mang lại kết quả đáng ghi nhận khi các bài báo khoa học liên quan đã được chấp nhận công bố, trong đó có hai bài được chấp nhận trong cùng một ngày.
Với vai trò là Chủ tịch Hội đồng đánh giá lĩnh vực Khoa học Tự nhiên, PGS.TS. Phạm Quý Mười cho biết, các đề tài nghiên cứu khoa học sinh viên năm nay đều mang tính thời sự và đạt kết quả rất ân tượng. Đặc biệt, tất cả các đề tài đều có sản phẩm là bài báo khoa học và hoặc sản phẩm ứng dụng. Một số đề tài còn có kết quả được đăng hoặc đã được chấp nhận đăng trên các tạp chí ESCI/Scopus Q3 và Q4. Điều quan trọng là mỗi nhóm trình bày báo cáo đều rất hấp dẫn, đúng trọng tâm và trả lời các câu hỏi của các thành viên hội đồng trôi chảy và mạch lạc.
Sinh viên báo cáo tại Hội đồng Khoa học Tự nhiên.
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong giáo dục
Ở lĩnh vực Khoa học Giáo dục, các đề tài phản ánh sự nhạy bén của sinh viên trước yêu cầu đổi mới giáo dục và chuyển đổi số. Nhiều nghiên cứu tập trung khai thác các công nghệ 4.0 như trí tuệ nhân tạo, thực tế ảo, STEM hay IoT nhằm nâng cao hiệu quả dạy học.
Sinh viên Nguyễn Thị Thương, đồng tác giả Đề tài nghiên cứu “Ứng dụng AI trong thiết kế hoạt động trải nghiệm giáo dục tài chính cho học sinh lớp 4” cho biết, nhóm lựa chọn hướng nghiên cứu này vì nhận thấy đây là lĩnh vực còn nhiều khoảng trống học thuật nhưng có ý nghĩa thực tiễn cao. Theo Thương, AI có thể hỗ trợ giáo viên xây dựng học liệu, thiết kế tình huống học tập và tạo ra những môi trường tương tác sinh động hơn cho học sinh. Dù gặp không ít khó khăn về thời gian và phạm vi khảo sát, nhóm vẫn kiên trì hoàn thiện nghiên cứu với sự đồng hành sát sao và nhiệt tình của giảng viên hướng dẫn.
PGS.TS. Lê Thanh Huy, thành viên Hội đồng đánh giá lĩnh vực Khoa học Giáo dục khẳng định, điểm nổi bật của năm nay là sinh viên mạnh dạn đưa các công nghệ 4.0 vào nghiên cứu và giải quyết các bài toán thực tiễn của ngành. Không chỉ dừng lại ở lý thuyết, nhiều đề tài đã tạo ra các sản phẩm giáo dục có tính ứng dụng cao, hướng tới xây dựng môi trường học tập hiện đại, tương tác và cá nhân hóa hơn cho người học.
Phiên báo cáo tại Hội đồng đánh giá lĩnh vực Khoa học Giáo dục.
Khép lại các phiên báo cáo, điều đọng lại không chỉ là những kết quả nghiên cứu hay các sản phẩm khoa học được giới thiệu trước hội đồng, mà còn là hình ảnh những sinh viên tự tin bảo vệ quan điểm học thuật của mình, sẵn sàng đối thoại với các câu hỏi phản biện và không ngừng tìm kiếm những hướng tiếp cận mới. Chính tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đặt ra những câu hỏi từ thực tiễn đã góp phần tạo nên một “mùa” nghiên cứu khoa học sinh viên giàu sức sáng tạo, tiếp tục khẳng định chất lượng đào tạo và môi trường học thuật năng động của Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng.
Kết quả Cuộc thi Sinh nghiên nghiên cứu khoa học cấp trường, năm học 2025-2026 sẽ được công bố và trao giải tại Ngày hội Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo – ngày 04/6/2026.
Bích Thủy, Thùy Linh