Ngày 13/10/2026, đại diện Tổ chức Oxfam, Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam đã có buổi làm việc với Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng nhằm đánh giá tiến độ thực hiện sáng kiến “Phụ nữ dẫn dắt sinh kế xanh từ hoa súng gắn với bảo tồn sinh thái vùng đệm Khu sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An”.
Tham dự buổi làm việc có bà Brenda Candries, Quản lý chương trình tại Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam; bà Lê Thúy Hạnh, Quản lý Chương trình Oxfam tại Việt Nam cùng các thành viên đoàn công tác. Về phía Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng có PGS.TS. Nguyễn Văn Hiếu, Phó Hiệu trưởng Nhà trường cùng đại diện Phòng Khoa học – Hợp tác quốc tế và các thành viên thực hiện dự án.
Toàn cảnh buổi làm việc.
Hình thành mô hình sinh kế xanh từ lợi thế bản địa
Sáng kiến “Phụ nữ dẫn dắt sinh kế xanh từ hoa súng gắn với bảo tồn sinh thái vùng đệm Khu sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An” được triển khai từ ngày 1/3/2026 với thời gian thực hiện 18 tháng và nhận tài trợ từ Oxfam thông qua nguồn hỗ trợ của Liên minh châu Âu. Dự án hướng tới ba mục tiêu chính: nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của hoa súng trong bảo tồn sinh thái; phát triển sản phẩm trà hoa súng theo hướng thương mại hóa; và kết nối sản phẩm, cảnh quan hoa súng với các hoạt động du lịch cộng đồng tại Hội An.
Theo báo cáo của Ban Quản lý dự án, sau sáu tháng kể từ ngày khởi động, những luống hoa súng đầu tiên đã phủ sắc trên mặt nước Hói Bảy Thi ở thôn Phước Trung, phường Hội An. Giá trị lớn nhất mà dự án mang lại không chỉ nằm ở những bông hoa đang vươn nở, mà còn ở sự thay đổi trong nhận thức cộng đồng, sự tham gia ngày càng chủ động của phụ nữ địa phương và những tín hiệu đầu tiên của một mô hình sinh kế xanh gắn với bảo tồn hệ sinh thái vùng đệm Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An.
TS. Nguyễn Thu Trang, Trưởng ngành Văn hóa học, Khoa Ngữ văn – Truyền thông, Điều phối viên dự án báo cáo tại buổi làm việc.
Địa bàn triển khai dự án là khu vực Hói Bảy Thi, thôn Phước Trung, là vùng đất ngập nước thuộc vùng đệm Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An. Khu vực này thường xuyên chịu ảnh hưởng của xâm nhập mặn, ngập lụt và biến động thời tiết. Trong bối cảnh đó, việc tìm kiếm một mô hình sinh kế vừa tạo việc làm, vừa góp phần bảo tồn hệ sinh thái bản địa trở thành yêu cầu cấp thiết.
Từ những khảo sát ban đầu, nhóm dự án đã lựa chọn hoa súng như một giải pháp kết hợp giữa sinh kế và phục hồi sinh thái. Không chỉ có khả năng thích nghi với điều kiện ngập nước, hoa súng còn tạo cảnh quan đặc sắc, có thể phát triển thành sản phẩm trà thảo mộc và trở thành điểm nhấn cho du lịch trải nghiệm trong tương lai.
Một số sản phẩm đầu từ tiên hoa súng của Dự án.
Đến nay, khu vực Hói Bảy Thi đã được nạo vét, cải tạo mặt nước, hình thành vùng trồng hoa súng rộng khoảng 1 ha. Hơn 600 cây hoa súng thuộc hai giống súng Thái và súng Mỹ đã được đưa xuống trồng sau quá trình thử nghiệm, quan trắc và đánh giá kỹ lưỡng.
Song song với đó, dự án đã hoàn thiện các mẫu bao bì sản phẩm trà hoa súng, xây dựng bộ nhận diện truyền thông, biên soạn “brochure” giới thiệu tuyến trải nghiệm “Dòng sông hoa súng” và phát triển kênh truyền thông trực tuyến nhằm quảng bá sản phẩm cũng như các hoạt động của dự án.
Trao quyền cho phụ nữ, lan tỏa giá trị cộng đồng
Một trong những dấu ấn nổi bật của dự án là cách tiếp cận lấy phụ nữ làm trung tâm trong mọi hoạt động triển khai. Dự án đã thực hiện các hoạt động truyền thông cho 60 người dân, trong đó có 43 phụ nữ; tổ chức 3 lớp tập huấn về kỹ thuật trồng hoa súng, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kỹ năng thuyết minh du lịch cho 30 học viên mỗi lớp.
Đặc biệt, Tổ hợp tác trồng hoa súng đã được thành lập với 23 thành viên, trong đó có 13 phụ nữ. Đây không chỉ là lực lượng trực tiếp quản lý vùng trồng mà còn là hạt nhân cho quá trình xây dựng chuỗi giá trị sản phẩm hoa súng và phát triển du lịch cộng đồng.
Các số liệu theo dõi bước đầu cho thấy 71,7% người tham gia các hoạt động truyền thông của dự án là nữ; phụ nữ chiếm 56,7% học viên các khóa tập huấn và 56,5% thành viên tổ hợp tác. Những con số này phản ánh sự chuyển biến tích cực trong việc tăng cường vai trò lãnh đạo, tham gia ra quyết định và làm chủ các hoạt động sinh kế của phụ nữ tại địa phương.
Đại diện Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam phát biểu tại chương trình.
Bên cạnh các hoạt động sản xuất, dự án cũng đang từng bước hình thành khung tour du lịch trải nghiệm trên sông hoa súng. Du khách trong tương lai có thể tham gia chèo thuyền ngắm hoa, trải nghiệm văn hóa địa phương, thưởng thức sản phẩm từ hoa súng và tìm hiểu những giá trị sinh thái đặc sắc của vùng đệm Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An.
Không chỉ là đơn vị quản lý dự án, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng còn đóng vai trò cầu nối giữa tri thức khoa học và nhu cầu thực tiễn của địa phương. Thông qua đội ngũ chuyên gia, giảng viên và các hoạt động nghiên cứu ứng dụng, Nhà trường đã đồng hành cùng cộng đồng trong việc xây dựng mô hình sinh kế xanh phù hợp với điều kiện tự nhiên, văn hóa và kinh tế của vùng đệm Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An.
Dù vẫn còn những thách thức như ảnh hưởng của thời tiết mùa mưa, yêu cầu nâng cấp thiết bị chế biến hay những thay đổi về cơ chế quản lý địa bàn, những kết quả bước đầu cho thấy dự án đang đi đúng hướng. Quan trọng hơn, sáng kiến đã mở ra một cách tiếp cận mới trong bảo tồn sinh thái: lấy cộng đồng làm trung tâm, lấy phụ nữ làm động lực và lấy tri thức khoa học làm nền tảng cho phát triển bền vững.
Từ những bông hoa súng đang nở trên vùng đất ngập nước ven sông, một hành trình chuyển đổi xanh đang từng bước hình thành. Đó không chỉ là câu chuyện về một dự án sinh kế, mà còn là câu chuyện về niềm tin, sự đồng hành và khát vọng xây dựng một cộng đồng phát triển hài hòa với thiên nhiên, nơi mỗi người dân đều có cơ hội trở thành chủ thể của quá trình bảo tồn và phát triển.
Bích Thủy