Sáng ngày 25/03, tại Thư viện Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng đã diễn ra chương trình tọa đàm giới thiệu cuốn sách chuyên khảo “Các nhà văn nữ đạt giải Nobel – Sống và Viết” của nhà thơ – dịch giả Bùi Xuân. Sự kiện đã mở ra một không gian đối thoại ý nghĩa về học thuật, trải nghiệm cá nhân và cảm hứng sáng tạo.
Tham gia buổi tọa đàm, có diễn giả Bùi Xuân – Nhà thơ, dịch giả, Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, Chi hội trưởng Chi hội Nhà văn Việt Nam tại Đà Nẵng; nhà thơ Nguyễn Nho Khiêm, Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn Học Nghệ Thuật Thành phố Đà Nẵng; nhà thơ Phan Chín, Phó Chủ tịch Hội Liên Hiệp Văn Học Nghệ Thuật Thành Phố Đà Nẵng, Tổng biên tập Tạp chí Đất Quảng; cùng một số nhà thơ, nhà văn, nhà Lý luận phê bình văn học khác là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam.
Về phía Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng có sự tham dự của TS. Trương Trung Phương, Trưởng phòng Phòng Quản lý người học và Thư viện, cùng đông đảo giảng viên, sinh viên của Trường.
Chương trình thu hút nhiều giảng viên, sinh viên tham dự. (Ảnh Gia Hân).
Tại buổi tọa đàm, nhà thơ – dịch giả Bùi Xuân đã trực tiếp chia sẻ về quá trình theo đuổi đam mê sáng tác của mình. Bằng lời tự sự chân thành, ông kể lại hành trình đến với văn học từ những năm tháng tuổi trẻ, từ việc say mê văn học Việt Nam đến bước ngoặt khi tiếp cận tác phẩm của Rabindranath Tagore. Chính trải nghiệm đọc sâu và dịch thuật đã mở rộng biên độ sáng tạo, thôi thúc ông thực hiện công trình về các nhà văn nữ Nobel. “Tôi nhận ra mình có một sự đồng cảm đặc biệt với họ, và đó là lý do tôi dành trọn tâm huyết cho đề tài này” – tác giả Bùi Xuân.
Không chỉ dừng lại ở cảm hứng cá nhân, tác giả cuốn sách còn cho thấy sự nghiêm túc trong lao động học thuật. Từ việc ghi chép nhật ký biên soạn, tìm kiếm tư liệu quốc tế, đến những thách thức liên quan đến bản quyền và tiếp cận nguồn dữ liệu từ Viện Hàn lâm Thụy Điển… Tất cả đều cho thấy một hành trình bền bỉ, đòi hỏi tri thức, là kỷ luật và đam mê phía sau một tác phẩm.
Nhà thơ – dịch giả Bùi Xuân chia sẻ tại buổi tọa đàm. (Ảnh Gia Hân).
Tác giả Bùi Xuân cũng luôn khẳng định sự nghiêm túc trong phương pháp làm việc. Ông cho biết, với bất kỳ một cuốn sách nào, ông cũng đều có nhật ký biên soạn. Riêng với cuốn “Các nhà văn nữ đạt giải Nobel – Sống và Viết” được ông bắt đầu viết từ ngày 28/02/2023, với dự định xuất bản trong năm nhưng phải kéo dài do cập nhật thêm các gương mặt mới. Điều này cho thấy một tinh thần làm việc vô cùng nghiêm túc, tỉ mỉ và luôn bám sát hơi thở của thời cuộc để mang đến những thông tin cập nhật nhất cho độc giả. Không né tránh khó khăn, dịch giả Bùi Xuân thẳng thắn nói về những rào cản lớn nhất trong quá trình thực hiện công trình. Một trong những thách thức là hạn chế tư liệu quốc tế và vấn đề bản quyền. Ông cho biết, có những tư liệu phải tìm trên các nguồn nước ngoài và khi xuất bản thì phải có ý kiến của Viện Hàn lâm Thụy Điển. Chính quá trình này đòi hỏi người nghiên cứu không chỉ giỏi chuyên môn mà còn kiên trì và chủ động trong tiếp cận tri thức toàn cầu.
Trong phần trao đổi với độc giả, nhiều sinh viên đã trực tiếp chia sẻ cảm nhận, suy nghĩ của mình về tác phẩm. Nguyễn Thị Bảo Tâm, (lớp 25SNV2, Khoa Ngữ văn – Truyền thông) cho rằng, việc tìm hiểu các nhà văn nữ Nobel đối với một sinh viên sư phạm Ngữ văn không chỉ giúp tích lũy tri thức mà còn góp phần bồi dưỡng nhân cách. Tâm nhấn mạnh: “Là một người giáo viên tương lai, em tự ý thức rằng, mình sẽ không chỉ dạy chữ mà còn góp phần hình thành nhân cách học sinh. Những câu chuyện về nghị lực và định kiến của các nữ văn sĩ trong tác phẩm có thể là những tư liệu quý giá để sau này em truyền cảm hứng cho học trò, giúp các em biết trân trọng sự nỗ lực và có thêm can đảm vượt qua mọi giới hạn của bản thân”, Tâm chia sẻ.
Sinh viên chia sẻ cảm nhận về cuốn sách chuyên khảo “Các nhà văn nữ đạt giải Nobel – Sống và Viết”. (Ảnh Gia Hân).
Từ gợi mở mang tính phát hiện của nhà thơ Nguyễn Nho Khiêm về tương quan số lượng các nữ văn sĩ đoạt giải Nobel giữa hai thế kỷ, tác giả Bùi Xuân đã đưa ra một góc nhìn phân tích đầy sắc sảo. Ông chỉ rõ, nếu trong suốt chặng đường dài của thế kỷ XX chỉ có 9 nhà văn nữ bước lên bục vinh quang Nobel, thì chỉ trong chưa đầy một phần tư thế kỷ XXI, con số này đã được san bằng. Sự bứt phá ngoạn mục này không đơn thuần phản ánh sự trỗi dậy của văn học nữ, mà sâu xa hơn, nó minh chứng cho sự dịch chuyển mạnh mẽ trong nhận thức của nhân loại về tiếng nói nữ giới. Qua đó, thông điệp cốt lõi mà Bùi Xuân muốn gửi gắm không dừng lại ở việc ngợi ca một giới, mà là sự khẳng định mạnh mẽ giá trị của những thanh âm từng bị khuất lấp. Ông nhấn mạnh, hành trình đến với Nobel của các nữ văn hào trước hết là hành trình bền bỉ vượt lên định kiến, và chính sự vươn lên kiên cường ấy đã bồi đắp cho tác phẩm của họ một sức nặng nhân văn vô cùng đặc biệt.
Nhà thơ Nguyễn Nho Khiêm gợi mở một số vấn đề liên quan đến tác phẩm. (Ảnh Gia Hân).
Cũng tại buổi tọa đàm, tác giả Bùi Xuân đã gửi gắm một thông điệp giản dị mà sâu sắc. Với ông, “Sống và Viết” không phải là hai phạm trù tách biệt, mà là hai mặt của một hành trình: sống sâu sắc để có chất liệu viết, và viết trung thực để phản chiếu đời sống. Chính sự thống nhất này đã làm nên giá trị bền vững của văn chương, đồng thời cũng là điều ông kỳ vọng thế hệ sinh viên hôm nay có thể tiếp nhận và tiếp tục phát triển.
Nhà thơ – dịch giả Bùi Xuân tặng sách cho sinh viên UED. (Ảnh Gia Hân).
Trong không gian học thuật của thư viện, những chia sẻ từ tác giả không chỉ đưa người đọc đến gần hơn với tác phẩm, mà còn khẳng định giá trị của sự lao động trí tuệ nghiêm túc. Văn chương, qua góc nhìn ấy, không đơn thuần là cảm xúc chốc lát, mà chính là quả ngọt từ một quá trình sống, học hỏi và sáng tạo bền bỉ.
Các đại biểu và giảng viên, sinh viên chụp ảnh lưu niệm tại chương trình. (Ảnh Gia Hân).
Mai Thùy Linh