Nhân dịp kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, PGS.TS. Nguyễn Thị Trâm Anh, Phó Hiệu trưởng Nhà trường có bài viết như một lời tri ân gửi đến các chị em nữ viên chức, người lao động của Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng (UED) – những người vừa đứng trên bục giảng, vừa làm khoa học, vừa vun vén gia đình bằng sự bền bỉ, sáng tạo và tinh thần cống hiến.
Toả sáng từ đam mê nghiên cứu và khát vọng cống hiến
Tính đến tháng 10/2026, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng có 215 nữ viên chức, người lao động, chiếm 56,3% tổng số cán bộ, viên chức toàn trường. Trong đội ngũ giảng viên, nữ giới chiếm 55,7%, với 108 tiến sĩ, tương đương 52,9% số lượng tiến sĩ của Nhà trường. Đây là lực lượng quan trọng góp phần tạo nên sức mạnh học thuật và thúc đẩy hoạt động khoa học công nghệ phát triển bền vững.
Từ nền tảng đó, đội ngũ nữ viên chức đã khẳng định vai trò ngày càng nổi bật trong nghiên cứu khoa học. Giai đoạn từ năm học 2020-2021 đến 2023-2024, các công bố có nữ tác giả tham gia luôn chiếm từ 55% đến 57% tổng số lượng công bố khoa học của Nhà trường. Đặc biệt, trong ba năm học gần nhất, 90% nữ giảng viên có ít nhất một công bố khoa học, cho thấy nghiên cứu đã trở thành hoạt động học thuật thường xuyên, lan tỏa rộng khắp trong đội ngũ nữ giảng viên.
Số bài báo trên các tạp chí thuộc danh mục WoS và Scopus có nữ giảng viên tham gia cũng tăng liên tục từ năm 2020 đến nay, đặc biệt tăng mạnh từ năm 2023 trở lại đây. Trong đó, số bài thuộc nhóm tạp chí Q1 có tác giả nữ tăng gần bốn lần, từ 9 lên 35 bài, chiếm gần một nửa tổng số công bố quốc tế của toàn Trường. Xu hướng này cho thấy sự chủ động vươn tới các chuẩn mực học thuật cao hơn của đội ngũ nữ trí thức UED.
Phái nữ UED toả sáng từ đam mê nghiên cứu và khát vọng cống hiến.
Ở trong nước, chất lượng công bố cũng được nâng lên rõ rệt. Số bài báo đăng trên các tạp chí được Hội đồng Giáo sư Nhà nước tính 1,0 điểm tăng từ 15 bài lên hơn 61 bài; tỷ trọng các bài báo chất lượng cao trong tổng số công bố của nữ giảng viên tăng từ 19% lên 48%. Những con số ấy không chỉ phản ánh năng lực nghiên cứu ngày càng được khẳng định mà còn cho thấy sự bền bỉ, trách nhiệm và khát vọng cống hiến của nữ viên chức UED trên hành trình sáng tạo và lan tỏa tri thức.
Khẳng định vai trò dẫn dắt trong nghiên cứu và đổi mới sáng tạo
Những năm gần đây, đội ngũ nữ viên chức, giảng viên UED đang dần chuyển từ vị trí “tham gia” sang “dẫn dắt” trong nghiên cứu khoa học. Nếu năm học 2020-2021 chỉ có 2 trong số 26 bài báo quốc tế do nữ giảng viên giữ vai trò tác giả chính, thì đến năm học 2025-2026, con số này đã tăng lên 37/71 bài báo. Số nữ giảng viên tham gia công bố quốc tế cũng tăng từ 19 lên 57 người, cho thấy sự trưởng thành mạnh mẽ của đội ngũ nữ trong hoạt động nghiên cứu.
Dữ liệu toàn trường qua các năm cho thấy một xu hướng nhất quán: nữ viên chức luôn hiện diện trong hơn một nửa số công bố khoa học của nhà trường và tỷ lệ này không ngừng tăng lên. Từ mức 55,9% ở năm học 2020-2021, tỷ lệ công bố có nữ tham gia đã đạt gần 58% trong những năm gần đây. Điều đó phản ánh sự đóng góp bền bỉ, ngày càng sâu rộng của đội ngũ nữ viên chức vào các hoạt động nghiên cứu và sáng tạo tri thức của nhà trường.
Không chỉ hiện diện trong các công bố khoa học, nữ viên chức còn đảm nhận vai trò chủ trì ở nhiều nhiệm vụ khoa học và công nghệ quan trọng. Giai đoạn 2021-2026, nữ viên chức chủ nhiệm 93 trong tổng số 190 đề tài, dự án khoa học công nghệ của nhà trường, với tổng kinh phí thực hiện hơn 30,8 tỷ đồng. Đặc biệt, sự bứt phá ở các nhiệm vụ cấp Quốc gia trong những năm gần đây cho thấy năng lực nghiên cứu và điều phối ngày càng được khẳng định. Các đề tài do nữ chủ trì tập trung vào nhiều vấn đề thiết thực của đất nước như mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục cho trẻ khuyết tật khu vực miền Trung – Tây Nguyên; nâng cao hiệu quả công tác xã hội trường học trong chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em; phát triển các mô hình chăm sóc sức khỏe tâm thần tích hợp công nghệ số và trí tuệ nhân tạo; nghiên cứu năng lực truyền thông về trí tuệ nhân tạo; giáo dục đa văn hóa trên nền tảng số; cảnh báo sớm tảo độc trong nuôi trồng thủy sản và xây dựng mô hình trường đại học bền vững.
Các nhiệm vụ do nữ viên chức chủ trì không chỉ giàu ý nghĩa khoa học mà còn cho thấy hiệu quả triển khai tích cực. Trong số 93 nhiệm vụ, đã có 64 nhiệm vụ được nghiệm thu, đạt tỷ lệ gần 70%; phần lớn các nhiệm vụ còn lại đang được triển khai đúng tiến độ. Đặc biệt, 32 nhiệm vụ gắn trực tiếp với nhu cầu phát triển của thành phố Đà Nẵng và khu vực miền Trung, từ nghiên cứu chỉ số hạnh phúc của người dân, chăm sóc sức khỏe tâm thần học đường, giáo dục công dân số cho học sinh phổ thông đến bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa của đèo Hải Vân, làng Nam Ô hay điều tra nguồn lợi thủy sản trên các lưu vực sông.
Nhiều công trình nghiên cứu của nữ giảng viên được công bố trên các tạp chí khoa học uy tín quốc tế, đồng thời được triển khai trong các mạng lưới nghiên cứu liên ngành và hợp tác rộng mở trong nước, quốc tế. Không ít nghiên cứu xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của địa phương, góp phần giải quyết những vấn đề về giáo dục, văn hóa, du lịch, môi trường và chất lượng sống của cộng đồng.
Từ những đề tài cấp cơ sở đến các nhiệm vụ khoa học cấp Quốc gia, nữ viên chức nhà trường đang từng bước khẳng định năng lực dẫn dắt nghiên cứu ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Bằng sự tận tâm, bản lĩnh và tinh thần sáng tạo, họ không chỉ góp phần nâng cao vị thế khoa học của nhà trường mà còn đưa kết quả nghiên cứu đến gần hơn với người học, cộng đồng và sự phát triển bền vững của xã hội.
Lan tỏa giá trị tri thức từ giảng đường đến cộng đồng
|
Giá trị của một công trình khoa học không chỉ được đo đếm bằng số lượng công bố mà còn được thể hiện qua ảnh hưởng đối với học thuật, giáo dục và đời sống xã hội. Dù chưa có dữ liệu trích dẫn để đo lường ảnh hưởng học thuật một cách định lượng, nhưng những kết quả nghiên cứu có sự tham gia của nữ giảng viên Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng đang cho thấy sức lan tỏa ngày càng rõ nét trên nhiều phương diện. Nhiều công trình đã được công bố trên các tạp chí và nhà xuất bản khoa học uy tín hàng đầu thế giới như Elsevier, Springer Nature, Wiley, Taylor & Francis, ACS hay RSC. Đồng thời, các nghiên cứu ngày càng được thực hiện trong môi trường hợp tác rộng mở, với hơn một nửa số bài báo quốc tế có từ năm tác giả trở lên, kết nối các nhà khoa học trong nước và quốc tế cùng tham gia giải quyết những vấn đề khoa học chung. Một điểm đáng chú ý khác là xu hướng nghiên cứu liên ngành ngày càng phát triển mạnh mẽ. Trong hai năm gần đây, hàng chục công trình có sự tham gia của nữ giảng viên đã được triển khai trên cơ sở kết nối chuyên môn giữa nhiều khoa, nhiều lĩnh vực khác nhau. Từ các nghiên cứu về vi nhựa và môi trường đến các vấn đề giáo dục, xã hội và phát triển bền vững, những cách tiếp cận đa chiều đang mở ra nhiều giá trị mới cho khoa học và thực tiễn. Đặc biệt, bên cạnh các lĩnh vực khoa học cơ bản và công nghệ, phần lớn công trình của nữ giảng viên vẫn gắn chặt với sứ mạng đào tạo giáo viên và phục vụ cộng đồng. Các nghiên cứu về tâm lý học, khoa học giáo dục, giáo dục tiểu học, giáo dục mầm non, sức khỏe tinh thần, văn hóa và phát triển địa phương không chỉ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo mà còn trực tiếp hỗ trợ quá trình đổi mới giáo dục và phát triển xã hội tại khu vực miền Trung – Tây Nguyên.
|
Đằng sau những con số thống kê là hình ảnh của những nhà khoa học nữ luôn trăn trở với các vấn đề của xã hội. Nhiều nghiên cứu được hình thành từ thực tiễn của lớp học, gia đình và cộng đồng, rồi tiếp tục quay trở lại phục vụ chính những đối tượng đã truyền cảm hứng.
Những thế hệ nữ trí thức đang tiếp nối và trưởng thành
Dữ liệu những năm gần đây cho thấy đội ngũ nữ giảng viên có học hàm, học vị cao đang giữ vai trò nòng cốt trong hoạt động nghiên cứu khoa học của nhà trường. Các nữ phó giáo sư, giảng viên cao cấp và những nhà khoa học đầu ngành không chỉ duy trì năng suất công bố nổi bật mà còn đóng vai trò dẫn dắt các nhóm nghiên cứu, hỗ trợ và tạo động lực cho thế hệ kế cận.
Bên cạnh đó, ngày càng nhiều nữ tiến sĩ trẻ tham gia công bố quốc tế và chủ trì các nhiệm vụ khoa học quan trọng. Đặc biệt, lực lượng giảng viên trong độ tuổi từ 35 đến 45 đang trở thành nguồn nhân lực chủ lực của hoạt động nghiên cứu. Đây cũng là giai đoạn mà nhiều phụ nữ phải đồng thời cân bằng giữa sự nghiệp khoa học, công tác chuyên môn và trách nhiệm gia đình. Chính vì vậy, những thành quả đạt được càng cho thấy sự nỗ lực, bản lĩnh và tinh thần vượt khó đáng trân trọng của đội ngũ nữ trí thức nhà trường.
Mặc dù số lượng nữ giữ chức danh Phó Giáo sư và Giáo sư hiện vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, song những tín hiệu từ hoạt động nghiên cứu cho thấy một triển vọng rất tích cực. Ngày càng nhiều nữ giảng viên sở hữu hồ sơ khoa học chất lượng, công bố trên các tạp chí uy tín quốc tế và tham gia các nhiệm vụ khoa học có quy mô lớn. Đây chính là nguồn lực quan trọng để hình thành những thế hệ nữ trí thức đầu ngành trong tương lai.
Từ những bước đi bền bỉ hôm nay, có thể kỳ vọng vào sự xuất hiện ngày càng nhiều hơn những gương mặt nữ khoa học tiêu biểu, tiếp tục đóng góp cho sự phát triển của nhà trường, của ngành giáo dục và của xã hội. Và đó cũng chính là minh chứng sinh động cho trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng cống hiến của phụ nữ UED trong thời đại mới.
Cùng nhau viết nên những mùa hoa tri thức
Những thành quả hôm nay không thuộc về riêng một cá nhân nào, mà là kết tinh từ trí tuệ, tâm huyết và sự bền bỉ của cả một tập thể. Đó là dấu ấn của hàng trăm nữ viên chức, giảng viên đang ngày đêm miệt mài nghiên cứu, giảng dạy, hướng dẫn sinh viên, biên soạn tài liệu, tham gia phản biện khoa học và đóng góp cho sự phát triển chung của nhà trường. Ở mỗi khoa, phòng, trung tâm đều có những người phụ nữ âm thầm cống hiến, lặng lẽ vun đắp cho sự lớn mạnh của Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng bằng tri thức, trách nhiệm và tình yêu nghề.
Nhìn lại chặng đường từ năm 2020 đến nay, đội ngũ nữ viên chức nhà trường đã tạo nên những bước tiến đáng tự hào trong nghiên cứu khoa học. Những kết quả ấy không chỉ góp phần nâng cao vị thế học thuật của nhà trường mà còn cho thấy sức mạnh của sự kiên trì, tinh thần đổi mới và khát vọng cống hiến của phụ nữ UED.
Mỗi nữ viên chức của Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng đều đang đảm nhiệm nhiều vai trò cùng lúc: là người thầy tận tụy trên giảng đường, là nhà khoa học miệt mài với những ý tưởng và công trình nghiên cứu, là người đồng hành cùng người học và cộng đồng, đồng thời là người con, người vợ, người mẹ trong gia đình. Đằng sau những thành tựu và những con số ấn tượng của bài viết này là biết bao giờ làm việc ngoài giờ, những ngày cuối tuần dành cho nghiên cứu, cùng sự kiên trì và nỗ lực vượt qua những áp lực trong công việc cũng như cuộc sống.
Điều đáng quý không chỉ nằm ở những kết quả đã đạt được, mà còn ở hành trình bền bỉ để theo đuổi đam mê khoa học, không ngừng hoàn thiện bản thân và đóng góp cho sự phát triển của nhà trường, của ngành giáo dục và xã hội. Trong bối cảnh yêu cầu đối với hoạt động nghiên cứu ngày càng cao, mỗi nữ viên chức cần tiếp tục quan tâm chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần, giữ gìn sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống; chủ động tham gia các nhóm nghiên cứu, mở rộng hợp tác học thuật; xây dựng lộ trình phát triển nghề nghiệp rõ ràng, từng bước nâng cao chất lượng công bố, gia tăng hiện diện học thuật và mạnh dạn đảm nhận những nhiệm vụ khoa học lớn hơn.
|
Nhìn lại chặng đường đã qua, chúng ta hoàn toàn có thể tự hào về những thành quả mà đội ngũ nữ viên chức đã cùng nhau tạo dựng. Mỗi công trình nghiên cứu, mỗi bài báo khoa học hay mỗi đề tài được triển khai thành công không chỉ phản ánh năng lực chuyên môn, mà còn là minh chứng cho trí tuệ, ý chí, lòng yêu nghề và tinh thần trách nhiệm. Đó cũng là nguồn động lực để mỗi nữ viên chức tiếp tục tin tưởng vào giá trị của bản thân, tự tin khẳng định năng lực và lan tỏa những đóng góp tích cực trên hành trình phát triển của Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng. Nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, xin kính chúc các chị em nữ viên chức, người lao động của Trường luôn mạnh khỏe, hạnh phúc, tự tin, sáng tạo và tiếp tục tỏa sáng trên hành trình khoa học, trong sự nghiệp “trồng người” và trong mỗi gia đình! |
Nguyễn Thị Trâm Anh