Không chỉ là thắng cảnh nổi tiếng của Gia Lai, Biển Hồ (hồ T’Nưng) còn là một phần của vùng chuyển tiếp thuộc Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng, nơi bảo tồn thiên nhiên gắn kết hài hòa với phát triển cộng đồng. Trong khuôn khổ Festival Cồng chiêng – Tuần lễ Hoa Dã quỳ – Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026, Biển Hồ trở thành điểm đến giúp du khách khám phá vẻ đẹp thiên nhiên, văn hóa bản địa và những giá trị đặc trưng của vùng chuyển tiếp, đồng thời mở ra nhiều cơ hội học tập, nghiên cứu thực tiễn cho giảng viên, sinh viên Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng.
Tọa lạc giữa không gian sinh thái đặc sắc của Tây Nguyên, Biển Hồ từ lâu được biết đến là một trong những biểu tượng du lịch của tỉnh Gia Lai. Tuy nhiên, ít người biết rằng danh thắng này còn nằm trong vùng chuyển tiếp của Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng – khu vực đóng vai trò kết nối giữa bảo tồn thiên nhiên với phát triển kinh tế – xã hội bền vững của địa phương.
Biển Hồ (Hồ T’Nưng), nhìn từ trên cao với mặt hồ xanh biếc giữa núi rừng Gia Lai. (Ảnh: Amazing Things in Vietnam).
Được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới năm 2021, Kon Hà Nừng có diện tích hơn 413.500 ha, bao gồm vùng lõi, vùng đệm và vùng chuyển tiếp. Trong đó, vùng chuyển tiếp là không gian để cộng đồng địa phương phát triển sinh kế, bảo tồn văn hóa truyền thống và triển khai các mô hình phát triển bền vững dựa trên tài nguyên bản địa. Chính sự kết hợp hài hòa giữa thiên nhiên, văn hóa và đời sống cộng đồng đã tạo nên những giá trị riêng có của Kon Hà Nừng.
Không gian trải nghiệm những giá trị của vùng chuyển tiếp
Những ngày cuối tháng 10, khi sắc vàng hoa dã quỳ phủ kín các triền đồi quanh núi lửa Chư Đang Ya, Gia Lai bước vào mùa lễ hội đặc sắc nhất trong năm. Trong dòng chảy của Festival Cồng chiêng – Tuần lễ Hoa Dã quỳ – Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026, Biển Hồ là một trong những điểm đến tiêu biểu để du khách cảm nhận rõ nét vẻ đẹp của vùng chuyển tiếp Kon Hà Nừng.
Từ ngày 30/10 đến 01/11, xã Biển Hồ sẽ diễn ra nhiều hoạt động như lễ khai mạc, công bố sản phẩm du lịch cộng đồng làng Ia Nueng, giải chạy “Gia Lai City Trail – Giấc mơ đại ngàn” cùng các hoạt động thể thao dân tộc và trải nghiệm văn hóa cộng đồng. Không chỉ quảng bá cảnh quan thiên nhiên, chuỗi hoạt động còn giới thiệu những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào địa phương, góp phần lan tỏa thông điệp phát triển du lịch gắn với bảo tồn tài nguyên và bản sắc văn hóa.
Hoa Dã Quỳ vào mùa nở rộ trên các triền núi dẫn lên núi lửa Chư Đang Ya. (Ảnh: Fanpage Gia Lai Ơi).
Đặc biệt, hoạt động tái hiện Lễ mừng nhà rông mới làng Gri mang đến cơ hội tiếp cận trực tiếp với các giá trị văn hóa truyền thống đang được cộng đồng gìn giữ. Đây cũng là nguồn tư liệu thực tiễn sinh động cho hoạt động nghiên cứu, giảng dạy và học tập trong các lĩnh vực văn hóa, du lịch, phát triển cộng đồng và bảo tồn di sản.
Đối với sinh viên, học viên và nghiên cứu sinh các ngành Địa lý học, Việt Nam học, Du lịch, Văn hóa học, Công tác xã hội, Quản lý tài nguyên và môi trường hay Sinh học… vùng chuyển tiếp Kon Hà Nừng là môi trường học tập thực tiễn giàu tiềm năng. Những vấn đề về đa dạng sinh học, bảo tồn văn hóa bản địa, quản lý tài nguyên thiên nhiên và phát triển bền vững được hiện hữu ngay trong không gian sống của cộng đồng, giúp người học kết nối kiến thức học thuật với thực tiễn.
UED đồng hành cùng Kon Hà Nừng trong bảo tồn và phát triển bền vững
Không chỉ là địa bàn nghiên cứu, Kon Hà Nừng đang ngày càng trở thành không gian hợp tác quan trọng giữa Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng với các cơ quan quản lý, tổ chức bảo tồn và cộng đồng địa phương.
Tháng 10/2024, Nhà trường và Ban Quản lý Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác trong các lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ. Một trong những nội dung trọng tâm của thỏa thuận là tạo điều kiện để giảng viên, sinh viên và học viên triển khai các hoạt động thực tập, thực địa, nghiên cứu khoa học, khóa luận, luận văn và luận án gắn với Kon Hà Nừng.
Trên nền tảng hợp tác đó, nhiều đoàn giảng viên và sinh viên UED đã đến thực địa tại Kon Hà Nừng để nghiên cứu đa dạng sinh học, tài nguyên rừng, dược liệu bản địa, du lịch cộng đồng và phát triển sinh kế bền vững. Nhà trường đồng thời tham gia tư vấn, xây dựng định hướng phát triển cho khu dự trữ sinh quyển, phối hợp tổ chức các hội thảo, diễn đàn khoa học và hoạt động kết nối cộng đồng liên quan đến bảo tồn thiên nhiên và phát triển xanh.
Đặc biệt, với sự đồng hành của Hội Động vật học Frankfurt (FZS), nhiều đề tài nghiên cứu khoa học của sinh viên UED đã được triển khai tại Kon Hà Nừng, tập trung vào bảo tồn đa dạng sinh học, nghiên cứu nguồn gen và dược liệu bản địa, đánh giá trữ lượng các-bon rừng cũng như các giải pháp phục vụ phát triển bền vững. Nhiều kết quả nghiên cứu đã được công bố tại các hội nghị và diễn đàn khoa học, góp phần lan tỏa giá trị của Kon Hà Nừng đến cộng đồng học thuật trong và ngoài nước.
Lan tỏa giá trị Kon Hà Nừng từ Biển Hồ
Từ sắc vàng dã quỳ bên núi lửa Chư Đang Ya đến mặt nước xanh biếc của Biển Hồ, mỗi cảnh quan, mỗi hoạt động văn hóa trong Tuần lễ Hoa Dã quỳ đều góp phần kể câu chuyện về vùng chuyển tiếp của Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng – nơi bảo tồn thiên nhiên song hành cùng phát triển cộng đồng.
Biển Hồ là một điểm đến của mùa hoa dã quỳ, nhưng rộng hơn, đây còn là cánh cửa giúp công chúng tiếp cận những giá trị của vùng chuyển tiếp Kon Hà Nừng. Với UED, Kon Hà Nừng không chỉ là đối tác hợp tác mà còn là không gian đào tạo, nghiên cứu và phục vụ cộng đồng giàu tiềm năng. Thông qua các hoạt động thực địa, nghiên cứu khoa học và kết nối tri thức với thực tiễn, Nhà trường đang góp phần lan tỏa các giá trị của bảo tồn thiên nhiên, phát triển bền vững và trách nhiệm cộng đồng, đồng thời đưa Kon Hà Nừng trở thành một địa chỉ học thuật quan trọng đối với giảng viên và người học trong hành trình khám phá, nghiên cứu và gìn giữ những giá trị của thiên nhiên Việt Nam.
Bích Thuỷ – Thuỳ Linh