Ngày 01/10, Khoa Tâm lý – Giáo dục – Công tác xã hội, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng tổ chức Chương trình tập huấn “Nâng cao năng lực cho mạng lưới chăm sóc sức khỏe tâm thần” cho hơn 100 cán bộ, giáo viên đến từ các cơ sở giáo dục và tổ chức xã hội trên địa bàn thành phố Đà Nẵng. Chương trình có sự đồng hành của giáo sư Ronald R. O’Donnell đến từ Trường Đại học Arizona State, Hoa Kỳ – Chuyên gia về các mô hình can thiệp hành vi, tự quản lý sức khỏe và hỗ trợ sức khỏe tâm thần.
Hoạt động được triển khai trong khuôn khổ đề tài nghiên cứu về mô hình chăm sóc sức khỏe tâm thần tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố, nhằm tăng cường năng lực cho đội ngũ tham gia hỗ trợ, tư vấn và chăm sóc sức khỏe tâm thần học đường, đồng thời thúc đẩy sự phối hợp giữa nhà trường và các đơn vị chuyên môn.
Tham dự chương trình có đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Đà Nẵng; lãnh đạo, giáo viên, cán bộ Đoàn, nhân viên y tế học đường, cán bộ tham vấn tâm lý của nhiều trường THPT và hệ thống giáo dục trên địa bàn; đại diện các trung tâm công tác xã hội, tổ chức nghề nghiệp, đơn vị tham vấn tâm lý cùng đông đảo sinh viên và những người đang công tác trong lĩnh vực tâm lý, giáo dục, công tác xã hội.
Chương trình tập huấn “Nâng cao năng lực cho mạng lưới chăm sóc sức khỏe tâm thần trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.” Ảnh: Thế Hưng
Phát biểu tại chương trình, ông Trần Quốc Phong, Phó Trưởng phòng Phòng Giáo dục Trung học và học sinh, sinh viên, Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Đà Nẵng cho rằng, sức khỏe tinh thần của học sinh là vấn đề cần được đặc biệt quan tâm. Nhất là trong bối cảnh hiện nay, khi các em có thể phải đối mặt với nhiều áp lực từ học tập, gia đình, các mối quan hệ và quá trình phát triển bản thân… Vì vậy, việc nhận diện sớm các vấn đề tâm lý, hỗ trợ kịp thời và kết nối với các nguồn lực chuyên môn là yêu cầu cấp thiết.
Đại diện ngành giáo dục thành phố cũng ghi nhận tinh thần trách nhiệm và sự chủ động học hỏi của đội ngũ giáo viên, cán bộ các trường học khi tích cực tham gia chương trình tập huấn lần này. Theo ông, chăm sóc sức khỏe tinh thần cho học sinh không thể là trách nhiệm của riêng một cá nhân hay một đơn vị, mà cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, cán bộ tham vấn tâm lý, công tác xã hội, y tế và các tổ chức chuyên môn liên quan.
Tại chương trình, giáo sư Ronald R. O’Donnell đã chia sẻ mô hình Happy Heart trong chăm sóc sức khỏe tâm thần, đồng thời giới thiệu các phương pháp đánh giá nguy cơ, xác định mức độ sẵn sàng thay đổi và hệ thống kỹ năng can thiệp hành vi dựa trên bằng chứng khoa học. Từ kinh nghiệm nghiên cứu và triển khai tại nhiều quốc gia, giáo sư cho rằng những khó khăn mà học sinh đang gặp phải thường không xuất hiện riêng lẻ mà có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Áp lực học tập, những lo lắng về tương lai, các mối quan hệ xã hội hay những biến động tâm lý tuổi vị thành niên có thể dẫn tới tình trạng căng thẳng, lo âu, mất ngủ hoặc suy giảm động lực học tập. Ngược lại, các thói quen sống thiếu lành mạnh như thức khuya, ít vận động, sử dụng thiết bị điện tử quá mức hay thiếu kết nối xã hội lại tiếp tục làm gia tăng những vấn đề về sức khỏe tinh thần.
Giáo sư Ronald R. O’Donnell chia sẻ tại Chương trình tập huấn. Ảnh: Thế Hưng.
Theo giáo sư Ronald R. O’Donnell, chăm sóc sức khỏe tinh thần không nên chỉ tập trung vào việc xử lý các biểu hiện của vấn đề khi chúng đã trở nên nghiêm trọng, mà cần hướng đến xây dựng năng lực tự chăm sóc và khả năng thích ứng của mỗi cá nhân. Mô hình Happy Heart được thiết kế theo chu trình “Đánh giá – Lựa chọn – Thực hành – Theo dõi – Điều chỉnh”, giúp người học từng bước thay đổi hành vi, hình thành các thói quen tích cực và cải thiện sức khỏe tinh thần một cách bền vững.
Điểm đáng chú ý của mô hình là triết lý “Một học sinh, một ưu tiên, một kỹ năng, từng bước một”. Thay vì cố gắng giải quyết đồng thời nhiều khó khăn, học sinh được khuyến khích xác định vấn đề quan trọng nhất ở thời điểm hiện tại, lựa chọn một kỹ năng phù hợp và kiên trì thực hành. Từ những thay đổi nhỏ nhưng liên tục, các em có thể dần xây dựng được sự tự tin, khả năng kiểm soát cảm xúc và năng lực ứng phó với áp lực trong cuộc sống.
Tại Chương trình, các đại biểu cũng được tiếp cận nhiều nội dung thiết thực như thay đổi thói quen hành vi, hoạt hóa hành vi, giải quyết vấn đề, quản lý căng thẳng, tâm lý học tích cực, cải thiện giấc ngủ, tăng cường động lực thay đổi, cũng như cách lựa chọn và cá nhân hóa các biện pháp can thiệp phù hợp với từng trường hợp cụ thể. Bên cạnh đó, chương trình dành thời gian trao đổi về quy trình theo dõi, đánh giá, phối hợp hỗ trợ và chuyển tuyến đối với những trường hợp cần can thiệp chuyên sâu hơn
Bên cạnh việc chia sẻ kiến thức chuyên môn, chương trình còn dành thời gian trao đổi về quy trình theo dõi, đánh giá, phối hợp hỗ trợ và chuyển tuyến đối với những trường hợp cần can thiệp chuyên sâu hơn. Đây cũng là dịp để các trường học, đơn vị cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần và các chuyên gia mở rộng kết nối, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, từng bước hình thành mạng lưới hỗ trợ đa ngành cho học sinh trên địa bàn thành phố.
Trong bối cảnh các vấn đề sức khỏe tinh thần ở trẻ em và thanh thiếu niên ngày càng nhận được sự quan tâm của xã hội, việc xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện, kết nối giữa nhà trường, gia đình và các cơ sở chuyên môn được xem là hướng đi cần thiết. Chương trình tập huấn không chỉ góp phần nâng cao năng lực cho đội ngũ làm công tác hỗ trợ học sinh mà còn tạo tiền đề để phát triển mạng lưới chăm sóc sức khỏe tinh thần học đường hiệu quả, giúp học sinh được lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành trên hành trình phát triển toàn diện.
Bích Thủy