Trong khuôn khổ Tuần lễ Hợp tác Giáo dục Trung Quốc – ASEAN năm 2026, ngày 29/7/2026, tại Quý Dương, tỉnh Quý Châu, Trung Quốc, lãnh đạo Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng (UED) đã tham dự và có bài phát biểu tại Diễn đàn về Bảo vệ, Kế thừa và Phát triển sáng tạo Di sản Văn hóa Phi vật thể với chủ đề “Cội nguồn bản địa của di sản phi vật thể và tương lai châu Á: Bảo vệ, đối thoại và phát triển cộng sinh”. Sự tham dự của lãnh đạo Nhà trường tiếp tục khẳng định tinh thần chủ động hội nhập, mở rộng kết nối và thúc đẩy hợp tác quốc tế của UED, hướng tới phát huy vai trò của một trường đại học sư phạm hiện đại trong hệ sinh thái giáo dục đại học của Đại học Đà Nẵng và trong tiến trình phát triển giáo dục Việt Nam.
Toàn cảnh diễn đàn.
Diễn đàn có sự tham dự của các nhà quản lí, học giả, chuyên gia, nghệ nhân và đại diện các cơ sở giáo dục, văn hóa đến từ Trung Quốc và nhiều quốc gia châu Á. Đây là không gian đối thoại đa phương, nơi các đại biểu cùng trao đổi về bảo vệ, kế thừa và phát triển sáng tạo di sản văn hóa phi vật thể trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và những biến đổi sâu sắc của đời sống xã hội.
Tham dự Diễn đàn, đoàn công tác của Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng có PGS.TS. Võ Văn Minh, Hiệu trưởng Nhà trường; PGS.TS. Nguyễn Văn Hiếu, Phó Hiệu trưởng phụ trách Khoa học, Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Hợp tác quốc tế; cùng PGS.TS. Nguyễn Văn Sang, Phó Trưởng phòng Khoa học, Công nghệ thông tin và Hợp tác quốc tế.
Sự hiện diện của lãnh đạo Nhà trường tại một diễn đàn quốc tế về văn hóa và giáo dục không chỉ thể hiện sự quan tâm của UED đối với các giá trị di sản, mà còn cho thấy một cách tiếp cận rộng mở hơn về vai trò của đại học trong bối cảnh mới: đại học không chỉ là nơi đào tạo và nghiên cứu, mà còn là chủ thể kết nối tri thức, văn hóa, công nghệ, cộng đồng và các nguồn lực phát triển trong nước và quốc tế.
Từ cội nguồn văn hóa đến những không gian hợp tác mới
Phát biểu tại Diễn đàn, PGS.TS. Võ Văn Minh cho rằng trong một thế giới đang chuyển động nhanh dưới tác động của trí tuệ nhân tạo, công nghệ số và toàn cầu hóa, vấn đề đặt ra đối với di sản văn hóa phi vật thể không chỉ là làm thế nào để bảo tồn, mà còn là làm thế nào để di sản tiếp tục sống trong đời sống đương đại, tiếp tục truyền cảm hứng cho sáng tạo và tạo ra những giá trị mới cho cộng đồng.
PGS.TS. Võ Văn Minh, Hiệu trưởng Nhà trường phát biểu tại Diễn đàn.
Theo Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng, một di sản chỉ thực sự được bảo tồn khi vẫn còn được cộng đồng thực hành, được thế hệ trẻ tiếp nhận và được xã hội tiếp tục sáng tạo.
Từ góc nhìn của một nhà khoa học nghiên cứu về sinh thái học, PGS.TS. Võ Văn Minh liên hệ di sản văn hóa với một hệ sinh thái: một hệ sinh thái khỏe mạnh không tồn tại nhờ sự bất biến, mà nhờ khả năng thích nghi, tái tạo và phát triển trong sự cân bằng.
Di sản văn hóa cũng vậy. Nếu tách khỏi cộng đồng, di sản có thể chỉ còn là tư liệu; nhưng nếu được cộng đồng tiếp tục thực hành, được thế hệ trẻ tiếp nhận, được khoa học nghiên cứu và được sáng tạo trong đời sống đương đại, di sản sẽ trở thành một nguồn năng lượng nuôi dưỡng xã hội qua nhiều thế hệ.
Từ cách tiếp cận này, UED nhìn nhận di sản không chỉ là ký ức cần lưu giữ, mà còn là nguồn lực tri thức, văn hóa và sáng tạo có thể đóng góp cho giáo dục, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.
Đây cũng là điểm gặp gỡ giữa tinh thần của Diễn đàn với định hướng phát triển của UED: mở rộng không gian học thuật, kết nối các nguồn lực, thúc đẩy hợp tác quốc tế và chuyển hóa tri thức thành những giá trị thiết thực cho cộng đồng và xã hội.
Đại học – nơi kết nối kí ức với tương lai
Từ thực tiễn của một trường đại học sư phạm, PGS.TS. Võ Văn Minh nhấn mạnh vai trò đặc biệt của giáo dục trong việc trao truyền và làm giàu các giá trị văn hóa.
Theo đó, văn hóa là cội nguồn của bản sắc; giáo dục là con đường bền vững để gìn giữ, lan tỏa và phát triển những giá trị ấy; còn khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực để di sản tiếp tục sống và tạo ra những giá trị mới.
“Đại học phải là nơi kí ức văn hóa được lưu giữ bằng nghiên cứu, được truyền trao bằng giáo dục và được tiếp nối bằng đổi mới sáng tạo” – thông điệp được Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng nhấn mạnh tại Diễn đàn.
Từ quan điểm đó, UED xác định vai trò của trường đại học trong thời đại mới không chỉ nằm ở việc đào tạo nguồn nhân lực hay tạo ra tri thức mới, mà còn ở năng lực kết nối và kiến tạo.
Đó là kết nối giữa truyền thống và hiện đại; giữa giáo dục và nghiên cứu; giữa khoa học cơ bản và ứng dụng; giữa nhà trường và cộng đồng; giữa các địa phương và các quốc gia; giữa tri thức bản địa và công nghệ hiện đại.
Đặc biệt, trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số đang mở ra những không gian phát triển mới, UED hướng tới việc chủ động nghiên cứu, ứng dụng công nghệ để lưu giữ, số hóa, lan tỏa và phát triển các giá trị tri thức, văn hóa; đồng thời đặt con người và cộng đồng ở vị trí trung tâm của quá trình đổi mới.
Đây cũng chính là tinh thần đổi mới mà UED đang từng bước triển khai: đổi mới không chỉ để thay đổi phương thức hoạt động, mà để mở rộng năng lực kết nối và tạo ra những giá trị mới.
Mở rộng kết nối – mở rộng không gian phát triển
Việc tham dự Diễn đàn tại Quý Dương cũng là dịp để Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng mở rộng kết nối với các trường đại học, các nhà khoa học, các tổ chức văn hóa, các chuyên gia và cộng đồng trong khu vực.
Trong tinh thần hợp tác hữu nghị, tôn trọng lẫn nhau và cùng phát triển, UED mong muốn thúc đẩy những hướng hợp tác sâu hơn giữa các cơ sở giáo dục đại học của Việt Nam, Trung Quốc và các nước ASEAN, không chỉ trong trao đổi sinh viên và giao lưu học thuật, mà hướng tới những chương trình hợp tác có chiều sâu về nghiên cứu, đào tạo, đổi mới sáng tạo và phát triển cộng đồng.
Các lĩnh vực tiềm năng có thể bao gồm nghiên cứu di sản và văn hóa; giáo dục di sản và đào tạo giáo viên; chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo trong giáo dục; phát triển các nền tảng dữ liệu và học liệu số; nghiên cứu liên ngành giữa văn hóa, khoa học, công nghệ và sinh thái; phát triển du lịch giáo dục, du lịch văn hóa và các mô hình kinh tế sáng tạo dựa trên tri thức bản địa.
Đặc biệt, với thế mạnh của một trường đại học sư phạm, UED có thể đóng góp vào việc đưa những giá trị văn hóa và tri thức bản địa vào giáo dục, giúp thế hệ trẻ hiểu sâu hơn về cội nguồn của mình, đồng thời hình thành năng lực tôn trọng sự khác biệt và đối thoại với các nền văn hóa khác.
Trong một khu vực có sự đa dạng sâu sắc về lịch sử, văn hóa, ngôn ngữ và cộng đồng, giáo dục và văn hóa chính là những cây cầu bền vững để tăng cường sự hiểu biết và kết nối nhân dân.
Với tinh thần đó, UED mong muốn cùng các đối tác xây dựng những không gian hợp tác mới, nơi các trường đại học, nhà khoa học, nghệ nhân, cộng đồng và doanh nghiệp có thể cùng nghiên cứu, cùng sáng tạo và cùng tạo ra những giá trị mới.
Từ UED đến một Đại học Đà Nẵng năng động, hội nhập và đổi mới
Là thành viên của Đại học Đà Nẵng, Trường Đại học Sư phạm xác định sự phát triển của Nhà trường luôn gắn liền với chiến lược phát triển chung của Đại học Đà Nẵng và khát vọng nâng cao vị thế của giáo dục đại học Việt Nam trong khu vực và quốc tế.
Trong tiến trình đó, UED đang nỗ lực xây dựng một mô hình đại học sư phạm hiện đại, lấy chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế làm những động lực quan trọng cho phát triển.
Tinh thần “mở rộng kết nối để phát triển” được UED xác định không chỉ là mở rộng quan hệ đối ngoại, mà sâu xa hơn là mở rộng không gian tri thức, không gian sáng tạo và không gian hợp tác.
Mỗi kết nối mới là một cơ hội để chia sẻ tri thức. Mỗi hợp tác mới là một cơ hội để cùng giải quyết những vấn đề chung. Mỗi dự án mới là một cơ hội để đưa tri thức vào cuộc sống. Và mỗi thế hệ sinh viên được đào tạo trong môi trường quốc tế, đa văn hóa và đổi mới sáng tạo sẽ là một cầu nối mới cho tương lai.
Từ cách tiếp cận đó, UED hướng tới việc trở thành một trung tâm kết nối về giáo dục, khoa học và đổi mới sáng tạo của khu vực miền Trung – Tây Nguyên; đồng thời chủ động tham gia sâu hơn vào mạng lưới hợp tác quốc gia, khu vực và quốc tế.
Đây cũng là cách UED góp phần cùng Đại học Đà Nẵng xây dựng một đại học đa lĩnh vực có năng lực hội nhập, có sức lan tỏa và có trách nhiệm với sự phát triển của đất nước và khu vực.
Kiến tạo tương lai từ tinh thần đổi mới
Sự tham dự của lãnh đạo Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng tại Diễn đàn quốc tế về di sản văn hóa phi vật thể tại Quý Dương mang một ý nghĩa rộng hơn một hoạt động đối ngoại đơn thuần.
Đó là sự hiện diện của một trường đại học Việt Nam trong một không gian đối thoại quốc tế; là cơ hội để chia sẻ tiếng nói, kinh nghiệm và góc nhìn của giáo dục đại học Việt Nam; đồng thời mở rộng những kết nối mới cho hợp tác giáo dục, khoa học, văn hóa và đổi mới sáng tạo.
Từ những giá trị văn hóa được hình thành trong quá khứ, UED hướng tới những giá trị mới cho tương lai. Từ những kết nối giữa các cộng đồng, UED hướng tới những kết nối rộng hơn giữa các trường đại học, các quốc gia và các nền văn hóa. Từ những tri thức bản địa, UED hướng tới những sáng tạo mới trên nền tảng khoa học và công nghệ. Và từ tinh thần đổi mới của mỗi thành viên, UED mong muốn góp phần vào một Đại học Đà Nẵng ngày càng năng động, hội nhập và có năng lực đóng góp lớn hơn cho sự phát triển của đất nước.
Di sản không thuộc về quá khứ. Di sản thuộc về tương lai.
Và cũng như vậy, giáo dục không chỉ chuẩn bị cho tương lai – giáo dục chính là một trong những lực lượng kiến tạo tương lai.
Với tinh thần đó, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng tiếp tục mở rộng kết nối, chủ động hội nhập, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đồng hành cùng Đại học Đà Nẵng trên hành trình xây dựng một đại học hiện đại, có bản sắc, có năng lực cạnh tranh và có trách nhiệm với cộng đồng.
Qua đó, UED góp phần hiện thực hóa khát vọng chung: xây dựng Đại học Đà Nẵng trở thành một trung tâm giáo dục đại học, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có uy tín trong khu vực; đóng góp vào tiến trình xây dựng một nền giáo dục Việt Nam hiện đại, hội nhập và giàu bản sắc.