Giảng viên UED tham gia đào tạo hướng dẫn viên du lịch cộng đồng cho người Bahnar tại Kon Hà Nừng

Trong tháng 11 năm 2026, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng (UED) phối hợp với Hội Động vật học Frankfurt (FZS) tổ chức Khóa đào tạo hướng dẫn viên du lịch cộng đồng dành cho người Bahnar sinh sống trong Khu dự trữ sinh quyển thế giới (KDTSQTG) Cao nguyên Kon Hà Nừng, tỉnh Gia Lai. Chương trình góp phần hình thành đội ngũ hướng dẫn viên bản địa có khả năng kể những câu chuyện về văn hóa và thiên nhiên của quê hương mình đến với du khách một cách chân thực, hấp dẫn và có trách nhiệm.

Khóa đào tạo được triển khai tại Homestay A Ngưi, làng Kgiang, xã Tơ Tung với sự tham gia của 20 học viên người dân tộc Bahnar đến từ các xã Tơ Tung, Ayun, Sơn Lang và Đăk Rong. Trong gần hai tuần học tập, học viên được tiếp cận hệ thống kiến thức và kỹ năng thực tiễn gồm nghiệp vụ hướng dẫn du lịch tại điểm, tìm hiểu văn hóa Bahnar, kiến thức về đa dạng sinh học bản địa, sơ cấp cứu, phương pháp phát triển cộng đồng dựa vào nội lực (ABCD). Mục tiêu của chương trình là giúp người dân địa phương có đủ năng lực để tham gia vào các hoạt động du lịch cộng đồng, đồng thời tạo cơ hội kết nối nghề nghiệp với các đơn vị quản lý và doanh nghiệp du lịch trong tương lai.

Các học viên và giảng viên tham gia Khoá đào tạo. (Ảnh do BTC Khoá đào tạo cung cấp).

Tham gia giảng dạy và chia sẻ tại khóa đào tạo là đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học và báo cáo viên giàu kinh nghiệm đến từ nhiều lĩnh vực. Trong đó có hai giảng viên của Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng gồm TS. Nguyễn Thu Trang, Trưởng ngành Văn hóa học, Khoa Ngữ văn – Truyền thông và TS. Phùng Khánh Chuyên, giảng viên Khoa Sinh – Nông nghiệp – Môi trường. Cùng với các chuyên gia về du lịch cộng đồng, bảo tồn thiên nhiên và phát triển cộng đồng, các giảng viên của nhà trường đã mang đến những góc nhìn khoa học, thực tiễn về văn hóa bản địa, đa dạng sinh học và phát triển du lịch bền vững tại Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng.

Tiến sĩ Nguyễn Thu Trang tại khoá tập huấn. (Ảnh do BTC Khoá đào tạo cung cấp).

 Với chuyên đề về đời sống văn hóa Bahnar và nghệ thuật hướng dẫn du lịch, TS. Nguyễn Thu Trang đã trang bị cho học viên những kiến thức và kỹ năng nền tảng để trở thành hướng dẫn viên du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa bản địa. Chuyên đề tập trung giúp học viên nhận diện những nét đặc sắc trong đời sống văn hóa của cộng đồng Bahnar, từ không gian làng, nhà rông, nghề thủ công truyền thống đến các phong tục, tập quán và tri thức bản địa gắn với rừng. Trên cơ sở đó, học viên được hướng dẫn phương pháp xây dựng và kể những câu chuyện văn hóa hấp dẫn, chuyển hóa các giá trị quen thuộc trong đời sống thường nhật thành những trải nghiệm có ý nghĩa đối với du khách. TS. Nguyễn Thu Trang cũng nhấn mạnh vai trò của người dân địa phương như những “chuyên gia bản địa”, những người hiểu rõ nhất về văn hóa cộng đồng mình và có khả năng truyền tải các giá trị đó một cách chân thực, thuyết phục. Bên cạnh việc khai thác tiềm năng du lịch, chuyên đề còn giúp học viên nhận diện những cơ hội và thách thức trong phát triển du lịch cộng đồng, từ đó nâng cao ý thức bảo tồn bản sắc văn hóa, bảo vệ các giá trị truyền thống và phát triển du lịch theo hướng bền vững, có trách nhiệm.

Tiến sĩ Phùng Khánh Chuyên giảng dạy chuyên đề về “Đa dạng sinh học bản địa và ứng dụng vào hướng dẫn du lịch”. (Ảnh do BTC Khoá đào tạo cung cấp).

 Bên cạnh đó, TS. Phùng Khánh Chuyên mang đến cho các học viên những thông tin về  hệ sinh thái rừng, các loài động thực vật đặc trưng cùng những giá trị nổi bật của Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng. Học viên được trang bị kiến thức nền tảng để có thể giới thiệu cho du khách về sự phong phú của thiên nhiên địa phương, đồng thời hiểu rõ hơn vai trò của cộng đồng trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển du lịch sinh thái bền vững.

Học viên Khoá đào tạo thực hành làm hướng dẫn viên du lịch cộng đồng. (Ảnh do BTC Khoá đào tạo cung cấp).

Khoá đào tạo cũng dành thời gian để học viên được trực tiếp tham gia các chuyến khảo sát, thực hành ngoài thực địa tại khu vực rừng và các điểm du lịch cộng đồng trong vùng đệm của khu dự trữ sinh quyển. Tại đây, các học viên “vào vai” hướng dẫn viên du lịch, vận dụng những kiến thức đã học để giới thiệu về thiên nhiên, văn hóa Bahnar, các câu chuyện gắn với làng và rừng trước sự hướng dẫn, góp ý của các chuyên gia và giảng viên. Những buổi thực hành không chỉ giúp học viên rèn luyện kỹ năng thuyết minh, giao tiếp và xử lý tình huống mà còn góp phần khơi dậy niềm tự hào về quê hương, bản sắc văn hóa dân tộc, từ đó hình thành đội ngũ hướng dẫn viên bản địa có khả năng trở thành những cầu nối giữa cộng đồng, du khách và công tác bảo tồn thiên nhiên tại Kon Hà Nừng

Từ biên bản ghi nhớ hợp tác được ký kết năm 2024, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng và Ban Quản lý Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng đã triển khai nhiều hoạt động ý nghĩa trong các lĩnh vực nghiên cứu khoa học, bảo tồn đa dạng sinh học, giáo dục môi trường, hỗ trợ phát triển cộng đồng và nâng cao năng lực cho người dân địa phương. Đặc biệt, với sự đồng hành và hỗ trợ của FZS, nhiều giảng viên, nhà khoa học và sinh viên của nhà trường đã trực tiếp tham gia các chương trình nghiên cứu thực địa, điều tra đa dạng sinh học, tổ chức các hoạt động học tập phục vụ cộng đồng và chuyển giao tri thức phục vụ phát triển bền vững tại khu dự trữ sinh quyển.

Bích Thuỷ