Ngày 10/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật số 136/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại và Luật Tố cáo; luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026.
Điểm đáng chú ý đầu tiên là pháp luật đã bổ sung hình thức tiếp công dân trực tuyến bên cạnh tiếp công dân trực tiếp, đồng thời đặt ra yêu cầu tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia phục vụ công tác tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Đây là thay đổi quan trọng, góp phần tạo thuận lợi hơn cho người dân khi thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh trong bối cảnh số hóa hoạt động quản lý nhà nước.
Đối với người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, luật sửa đổi yêu cầu khi trình bày vụ việc phải nêu rõ họ tên, địa chỉ, số căn cước hoặc giấy tờ định danh phù hợp; trường hợp thực hiện thông qua người đại diện hoặc người được ủy quyền thì phải có giấy tờ hợp pháp chứng minh việc đại diện, ủy quyền. Quy định này giúp việc tiếp nhận, phân loại, thụ lý và xử lý vụ việc được rõ ràng, chính xác hơn, đồng thời hạn chế tình trạng đơn thư thiếu thông tin hoặc không đủ căn cứ xem xét.
Với Luật Khiếu nại, nội dung mới đáng chú ý là đã quy định cụ thể về rút khiếu nại, cho phép người khiếu nại rút toàn bộ hoặc một phần nội dung khiếu nại ở bất kỳ thời điểm nào trong quá trình giải quyết. Luật cũng bổ sung cơ chế tạm đình chỉ, đình chỉ giải quyết khiếu nại trong một số trường hợp nhất định, như người khiếu nại rút toàn bộ khiếu nại, vụ việc đã được Tòa án thụ lý hoặc không còn đối tượng để giải quyết. Đáng lưu ý, nếu người khiếu nại đã được mời đối thoại nhưng không tham gia mà không có lý do chính đáng thì người có thẩm quyền vẫn tiếp tục giải quyết khiếu nại theo quy định.
Đối với Luật Tố cáo, luật sửa đổi tiếp tục làm rõ hơn thẩm quyền giải quyết tố cáo, bổ sung quy định về việc người tố cáo được rút toàn bộ hoặc một phần nội dung tố cáo trước khi người giải quyết tố cáo ban hành kết luận nội dung tố cáo. Đồng thời, người giải quyết tố cáo có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc hoặc giao cơ quan, đơn vị có thẩm quyền theo dõi việc thực hiện kết luận nội dung tố cáo.
Nhìn chung, Luật số 136/2025/QH15 là văn bản quan trọng, tác động trực tiếp đến trình tự, thủ tục tiếp công dân, khiếu nại và tố cáo. Viên chức, giảng viên, người lao động và sinh viên cần lưu ý các quy định mới về thông tin hồ sơ, hình thức thực hiện và quyền, nghĩa vụ trong quá trình khiếu nại, tố cáo để bảo đảm thực hiện đúng quy định pháp luật.