Ngày 30/12, tại Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng, nghiên cứu sinh Trần Thị Mai Hương, chuyên ngành Ngôn ngữ học, mã số 9229020 đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ cấp Trường với đề tài “Ngôn ngữ biểu thị định kiến giới trong giao tiếp người Việt”, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Trần Văn Sáng.
Toàn cảnh lễ bảo vệ luận án tiến sĩ của nghiên cứu sinh Trần Thị Mai Hương.
Luận án tập trung nghiên cứu hiện tượng định kiến giới trong đời sống xã hội Việt Nam, đặc biệt là cách thức biểu hiện thông qua ngôn ngữ trong giao tiếp. Công trình chỉ ra rằng định kiến giới tồn tại lâu đời và được phản ánh rõ nét trong lời nói thông qua việc lựa chọn các phương tiện ngôn ngữ như từ ngữ chỉ giới tính, từ ngữ nhấn mạnh khuôn mẫu giới, từ ngữ đánh giá, cấu trúc câu và hành vi ngôn ngữ.
Nghiên cứu sinh và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án.
Kết quả nghiên cứu cho thấy định kiến giới trong giao tiếp hướng nhiều hơn về phía nữ giới so với nam giới. Sự xuất hiện của lời nói chứa định kiến phụ thuộc vào quan hệ giữa các vai giao tiếp: khi mối quan hệ thân cận càng gần gũi hoặc vai nói có quyền lực cao hơn, khả năng xuất hiện định kiến giới càng lớn. Đây được xem là dấu hiệu chỉ báo quan trọng về sự hiện diện của định kiến trong lời nói.
Đại diện cơ sở đào tạo tặng hoa chúc mừng nghiên cứu sinh.
Luận án cũng khẳng định định kiến giới chịu sự chi phối mạnh mẽ của các yếu tố văn hoá – xã hội và có tác động hai chiều với ngôn ngữ. Ngôn ngữ không chỉ phản ánh mà còn góp phần củng cố khuôn mẫu giới trong xã hội Việt Nam. Đặc biệt, nghiên cứu nhấn mạnh vai trò của ngôn ngữ trong việc cải biến văn hoá: sự thay đổi cách diễn đạt có thể góp phần hình thành tư duy phản định kiến, hướng đến xoá bỏ dần định kiến giới, bắt đầu từ giáo dục gia đình và nhà trường.
Luận án được Hội đồng đánh giá cấp Trường nhận định: đề tài có tính cấp thiết, luận án được triển khai công phu, nghiêm túc, đảm bảo độ tin cậy khoa học. Các luận điểm, luận cứ và luận chứng được xây dựng chặt chẽ, thuyết phục, có cơ sở khoa học rõ ràng. Luận án đã làm rõ đặc điểm ngôn ngữ biểu thị định kiến giới trong giao tiếp người Việt, góp phần bổ sung lý luận và thực tiễn cho nghiên cứu ngôn ngữ học xã hội. Tuy nhiên, Hội đồng cũng lưu ý một số hạn chế về kỹ thuật trình bày và đề nghị nghiên cứu sinh rà soát, chỉnh sửa để hoàn thiện hơn.
Kết quả bỏ phiếu của Hội đồng cho thấy 7/7 thành viên đồng ý thông qua, đề nghị Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng công nhận học vị tiến sĩ cho nghiên cứu sinh Trần Thị Mai Hương sau khi hoàn thiện hồ sơ theo quy định.
Buổi bảo vệ diễn ra trong không khí nghiêm túc, khoa học, với sự tham dự của Hội đồng đánh giá luận án cùng các nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên. Thành công của nghiên cứu sinh Trần Thị Mai Hương không chỉ đóng góp vào lĩnh vực Ngôn ngữ học mà còn mang ý nghĩa thực tiễn trong việc xây dựng môi trường giao tiếp bình đẳng, văn minh.
Bích Thủy