Chiều ngày 05/04/2026, Khoa Tâm lý – Giáo dục – Công tác xã hội, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng tổ buổi seminar với chủ đề “Tự kỉ – Một phần của thế giới này”. Chương trình đã mở ra một không gian đối thoại cởi mở về các phương pháp can thiệp khoa học cùng sự chia sẻ, đồng hành để nâng cao chất lượng cuộc sống của người tự kỉ.
Chương trình có sự tham gia của nhiều chuyên gia, các nhà quản lí giáo dục và phụ huynh.
Seminar có sự tham dự và báo cáo chia sẻ của bác sĩ CK II Lâm Tứ Trung, Phó Chủ tịch Hội Tâm lí trị liệu Việt Nam. Về phía Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng có sự tham dự của PGS.TS. Võ Văn Minh, Ủy viên BCH Đảng bộ ĐHĐN, Hiệu trưởng Nhà trường đồng thời là tác giả cuốn sách “Tự kỉ – một phần của thế giới này” và PGS.TS. Nguyễn Thị Trâm Anh, Bí thư Đảng ủy Trường. Sự kiện đặc biệt thu hút sự quan tâm tham dự của nhiều chuyên gia, giảng viên, sinh viên và các phụ huynh có con tự kỉ.
PGS.TS. Lê Mỹ Dung, Trưởng khoa Khoa Tâm lý – Giáo dục – Công tác xã hội phát biểu khai mạc.
Buổi hội thảo đã mở ra không gian đối thoại cởi mở về các phương pháp đồng hành và can thiệp khoa học dành cho người tự kỉ. Chia sẻ tại chương trình, bác sĩ Lâm Tứ Trung khẳng định, vai trò quan trọng nhất trong việc chăm sóc cho trẻ tự kỉ không ai khác ngoài cha mẹ. Với mục tiêu chính là để người tự kỉ có chất lượng sống tốt nhất có thể rất cần sự chung tay của nhiều người đóng vai trò khác nhau như: bác sĩ tâm thần trẻ em, nhà tâm lý, nhà giáo dục đặc biệt, nhà trị liệu ngôn ngữ… nhưng quan trọng nhất vẫn là gia đình.
Theo Bác sĩ Trung, môi trường gia đình vô cùng quan trọng đối với người tự kỉ. Gia đình là nền tảng cốt lõi để phát triển kỹ năng giao tiếp. Gia đình đóng tổng hợp tất cả các vai trò, là những người đi suốt đời đồng hành và hỗ trợ. Gia đình là môi trường lý tưởng để trẻ có thể học, phát triển và thực hành các vấn đề học được. Tình yêu và sự kiên trì của cha mẹ chính là yếu tố quyết định mang lại hiệu quả can thiệp. Chính cha mẹ mới là người tạo điều kiện thuận lợi cho các điều trẻ học được có môi trường thực hành, cũng như tiến hành quan sát, chấn chỉnh và tạo động cơ cho trẻ.
Bác sĩ Lâm Tứ Trung khẳng định vai trò quan trọng của gia đình trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống cho người tự kỉ.
Bác sĩ Trung cũng đặc biệt lưu ý, sức khỏe tinh thần của cha mẹ là một phần quan trọng không thể tách rời. Bên cạnh đó, cách chăm sóc của anh chị em trong gia đình đối với trẻ tự kỉ cần được cha mẹ hướng dẫn chi tiết, bao gồm việc giải thích để các em thấu hiểu, duy trì sự công bằng trong cách đối xử và phân bổ thời gian, đồng thời tạo cơ hội để anh chị em cùng tham gia vào việc chăm sóc.
Chia sẻ về các chương trình hỗ trợ phụ huynh trên thế giới và khả năng áp dụng tại Việt Nam, PGS.TS. Nguyễn Thị Hằng Phương, giảng viên Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng đã chỉ ra những vấn đề thường gặp mà gia đình và người chăm sóc trẻ tự kỉ phải đối mặt, bao gồm áp lực tâm lý như cú sốc, sự phủ nhận, căng thẳng mãn tính hay những lo âu về tương lai. Bên cạnh đó là những khó khăn trong tương tác, quản lý hành vi của trẻ và sự ảnh hưởng đến các mối quan hệ gia đình, thể hiện qua mâu thuẫn vợ chồng, gánh nặng tài chính hay sự cô lập xã hội. Đối với môi trường học đường, giáo viên cũng gặp không ít thách thức từ áp lực giảng dạy, kỹ năng chuyên môn về tự kỉ cho đến việc giao tiếp với phụ huynh và học sinh.
PGS.TS. Nguyễn Thị Hằng Phương, giảng viên Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng.
Để giải quyết những bài toán này, PGS.TS. Nguyễn Thị Hằng Phương nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng một hệ sinh thái đồng hành toàn diện, với mục tiêu chuyển dịch từ việc hỗ trợ bị động sang trao quyền chủ động cho người chăm sóc. Hệ sinh thái này tích hợp các phương pháp khoa học như phân tích hành vi ứng dụng, tâm lý phát triển và thực hành chánh niệm nhằm mang lại sự bền vững. Đặc biệt, PGS.TS. Nguyễn Thị Hằng Phương cũng đề cập đến các giải pháp nâng cao nội lực cho người chăm sóc thông qua các khóa tu thiền định, tư duy tích cực để giảm căng thẳng và tăng khả năng chịu đựng áp lực, cùng với đó là xu hướng ứng dụng công nghệ mới như trung tâm trị liệu kỹ thuật số vào việc hỗ trợ gia đình có con tự kỉ.
Tham dự chương trình với vai trò là tác giả của cuốn sách “Tự kỉ – Một phần của thế giới này”, PGS.TS. Võ Văn Minh, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng đã có những lời tự sự đầy chân thành từ góc nhìn của một người cha và một người quan sát trong giáo dục. Tác giả thừa nhận rằng dù có nền tảng kiến thức rộng nhưng “tự kỉ” vẫn là một khái niệm rất xa lạ cho đến khi bản thân thực sự đối diện với nó trong chính gia đình mình. Với tấm lòng của một người cha, PGS.TS. Võ Văn Minh khẳng định việc chấp nhận một đứa trẻ khác biệt là điều không dễ nhưng hoàn toàn có thể làm được bằng tình yêu thương. Tuy nhiên, nếu chỉ một phía – gia đình hay nhà trường – thì vẫn chưa đủ. Mà điều cần thiết là sự thấu hiểu và chung tay của cả cộng đồng.
PGS.TS. Võ Văn Minh, tác giả cuốn sách “Tự kỉ – Một phần của thế giới này”.
PGS.TS. Võ Văn Minh cũng bày tỏ sự trân trọng đối với hành trình gian truân của các bậc phụ huynh và thầy cô giáo, đồng thời nhắn nhủ rằng nếu chỉ nhìn vào khó khăn và than vãn thì mọi việc sẽ càng trở nên bế tắc. Thay vào đó, tác giả cuốn sách kêu gọi mỗi người cần giữ vững tư duy tích cực, hành động sáng tạo và quyết liệt để tháo gỡ dần từng bước khó khăn. “Niềm tin vào những điều tốt đẹp sẽ giúp chúng ta làm việc khó trở nên nhẹ nhàng hơn, và cũng sống vui hơn, hạnh phúc hơn” – PGS.TS. Võ Văn Minh khẳng định.
PGS.TS. Võ Văn Minh tặng sách cho đại diện các cơ sở giáo dục và phụ huynh tham gia chương trình.
Trong phần thảo luận, nhiều ý kiến, vấn đề đã được các bậc phụ huynh và những người tham gia chăm sóc trẻ tự kỉ chia sẻ, cho thấy những áp lực và khó khăn vô hình mà gia đình và những người chăm sóc phải đối mặt.
Một điểm nhấn xúc động được nhiều người đề cập đến là những khó khăn thầm lặng của các bậc sinh thành. Việc vừa phải kiếm tiền, chăm lo cuộc sống, vừa phải đồng hành cùng con khiến cha mẹ phải đối mặt với rất nhiều áp lực. Vì vậy, bản thân cha mẹ cũng là đối tượng cần được cộng đồng quan tâm và chia sẻ.
Một số hình ảnh các đại biểu chia sẻ, thảo luận tại chương trình.
Bên cạnh đó, một số phụ huynh và thầy cô giáo cũng chia sẻ những kỷ niệm, những tình huống thực tiễn trong quá trình chăm sóc, đồng hành cùng trẻ tự kỉ, qua đó các chuyên gia, diễn giả cùng thảo luận về giải pháp tiếp cận linh hoạt, hiệu quả nhất đối với từng hoàn cảnh. Không khí hội trường trở nên gắn kết hơn khi những khúc mắc dần được giải đáp bằng cả kiến thức khoa học lẫn kinh nghiệm thực tế để tiếp thêm sức mạnh bền bỉ cho những người đang trực tiếp sát cánh cùng người tự kỉ mỗi ngày.
Cuốn sách “Tự kỉ – Một phần của thế giới này” được sinh viên, học viên đón nhận không phải như một tài liệu học thuật mà bởi những trang viết trải nghiệm của một người cha.
“Tự kỉ – Một phần của thế giới này” không chỉ dừng lại là chủ đề của một seminar học thuật hay tựa đề của một cuốn sách, đây còn là một thông điệp về sự thừa nhận và tôn trọng. Tự kỉ không phải là một căn bệnh cần tìm mọi cách chữa khỏi, mà là một dạng tồn tại khác biệt tự nhiên của con người. Vì vậy, thay vì định kiến hay tạo ra khoảng cách, xã hội hãy mở lòng thấu hiểu và cùng đồng hành để hành trình của những người tự kỉ bớt đi sự gập ghềnh và được lấp đầy bởi hy vọng. Chỉ khi có sự chung tay của tất cả mọi người, chúng ta mới thực sự kiến tạo được một môi trường sống văn minh, bao dung, nơi mọi cá nhân dù khác biệt đến đâu cũng được trân trọng, nâng đỡ và yêu thương trọn vẹn.
Các đại biểu chụp hình lưu niệm tại Hội thảo.
Bích Thủy