Can thiệp sớm là “chìa khóa” bảo vệ sức khỏe tâm thần cho trẻ em

Ngày 01/4, tại Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng đã diễn ra Hội thảo Khoa học với chủ đề “Thúc đẩy các can thiệp sớm trong chăm sóc sức khỏe tâm thần cho trẻ em”.

Đây là hoạt động chuyên môn thuộc đề tài nghiên cứu do Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia (NAFOSTED) tài trợ với tiêu đề: “Công tác xã hội trường học nhằm thúc đẩy các can thiệp sớm trong chăm sóc sức khỏe tâm thần cho trẻ em”. Đề tài do TS. Lê Thị Lâm – Giảng viên Khoa Tâm lý giáo dục – Công tác xã hội làm chủ nhiệm, cùng các thành viên thực hiện là các giảng viên của Trường.

Hội thảo thu hút nhiều giảng viên, sinh viên, các nhà nghiên cứu giáo dục tham dự.

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, TS. Lê Thị Lâm nhấn mạnh, sức khỏe tâm thần trẻ em đang là vấn đề được quan tâm đặc biệt trên toàn cầu. Những biến động xã hội, áp lực học tập và tác động kéo dài của đại dịch COVID-19 đã khiến các biểu hiện lo âu, trầm cảm, căng thẳng xuất hiện ngày càng sớm và phức tạp. Đáng chú ý, những khó khăn này thường không dễ nhận diện, dẫn đến sự chậm trễ trong việc hỗ trợ. Từ thực tế đó, TS. Lê Thị Lâm khẳng định tính cấp thiết của việc xây dựng hệ thống hỗ trợ mang tính phòng ngừa, trong đó “can thiệp sớm” đóng vai trò then chốt giúp phát hiện, hỗ trợ trẻ ngay từ những dấu hiệu ban đầu, giảm thiểu nguy cơ tiến triển nặng và tạo dựng môi trường học đường an toàn, tích cực.

TS. Lê Thị Lâm, Chủ nhiệm đề tài phát biểu đề dẫn.

Bước vào phần trình bày các báo cáo chuyên đề, hội thảo đã lắng nghe ThS. Trần Quốc Phong, Phó Trưởng phòng Giáo dục Trung học và Học sinh, sinh viên (Sở GD&ĐT TP Đà Nẵng) trình bày báo cáo “Chăm sóc sức khỏe tâm thần cho học sinh Thành phố Đà Nẵng: Những kết quả ban đầu và thách thức trong bối cảnh hiện nay”. Báo cáo đã cung cấp cái nhìn bao quát từ góc độ quản lý giáo dục, chỉ ra những nỗ lực của thành phố trong chăm sóc sức khỏe tinh thần học sinh tại hơn 1.100 cơ sở giáo dục. Đồng thời, báo cáo cũng thẳng thắn nhìn nhận những thách thức thực tiễn như đội ngũ tư vấn tâm lý tại các trường chủ yếu làm kiêm nhiệm, cơ sở vật chất còn hạn chế và tình trạng bạo lực học đường đang có xu hướng “trẻ hóa” với tính chất nguy hiểm hơn.

ThS. Trần Quốc Phong, Phó Trưởng phòng Giáo dục Trung học và Học sinh, sinh viên, Sở GD&ĐT TP Đà Nẵng.

ThS. Nguyễn Thị Bích Hạnh, giảng viên Khoa Tâm lý giáo dục – Công tác xã hội cũng mang đến góc nhìn từ nghiên cứu định lượng qua báo cáo “Sự thay đổi về khó khăn và điểm mạnh trong sức khỏe tâm thần của trẻ em: So sánh kết quả SDQ-25 năm 2023 và 2025”. Kết quả nghiên cứu phác họa một bức tranh đan xen giữa những khó khăn và khả năng thích ứng của học sinh. Mặc dù các vấn đề về hành vi, cảm xúc có sự gia tăng, nhưng các em vẫn duy trì được tinh thần tương thân tương ái, biết chia sẻ và hỗ trợ bạn bè. Đây được xem là nguồn lực nội tại vô cùng quý giá để các nhà giáo dục tiếp cận, khơi dậy và khai thác trong quá trình can thiệp.

ThS. Nguyễn Thị Bích Hạnh mang đến góc nhìn từ nghiên cứu định lượng qua báo cáo “Sự thay đổi về khó khăn và điểm mạnh trong sức khỏe tâm thần của trẻ em: So sánh kết quả SDQ-25 năm 2023 và 2025”.

Làm rõ hơn về các giải pháp can thiệp chuyên sâu, TS. Lê Thị Lâm cũng chia sẻ một báo cáo về công tác xã hội trường học phù hợp văn hóa nhằm nâng cao sức khỏe tâm thần học sinh. Báo cáo tập trung phân tích cách tiếp cận công tác xã hội trường học nhạy cảm văn hóa, đề cao việc kết nối chặt chẽ và tạo thành một mạng lưới hỗ trợ đa tầng giữa gia đình, nhà trường cùng cộng đồng. Thông qua đó, nhiều khuyến nghị thiết thực đã được đưa ra và nhận được sự đồng thuận cao, tiêu biểu như việc tăng cường không gian xanh vào môi trường sống, đẩy mạnh các hoạt động ngoài trời và kiểm soát chặt chẽ thời gian sử dụng thiết bị điện tử.

Các đại biểu thảo luận tại Hội thảo.

Xuyên suốt quá trình thảo luận sau các phiên báo cáo, các đại biểu và chuyên gia tham dự đã đi đến tiếng nói chung về việc cần thiết phải chuyển dịch mô hình từ “đợi có vấn đề mới xử lý” sang “phòng ngừa từ sớm”.

Hội thảo không chỉ dừng ở việc chia sẻ tri thức học thuật mà còn mở ra những định hướng hợp tác thiết thực. Thành công của sự kiện học thuật này được kỳ vọng sẽ tạo tiền đề vững chắc để xây dựng các mô hình can thiệp sớm hiệu quả, góp phần bảo vệ và chăm sóc sức khỏe tinh thần bền vững cho thế hệ trẻ.

Đại biểu chụp hình lưu niệm sau hội thảo.

Bích Thủy