Trong bối cảnh giáo dục đại học Việt Nam đang vận động với tốc độ chưa từng có, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng (UED) không chọn điều chỉnh nhỏ lẻ, mà chủ động tái cấu trúc toàn bộ hệ thống đào tạo. 38 chương trình được sắp xếp lại thành ba khối lớn, kiến tạo theo tư duy khoa học, liên ngành và định hướng nghề nghiệp mạch lạc.
Cách tiếp cận này vượt khỏi mô hình phân chia truyền thống theo khoa – bộ môn vốn dễ tạo nên những không gian học thuật tách biệt. Thay vào đó là một cấu trúc mở, nơi các lĩnh vực giao thoa, bổ trợ và cùng hướng về những vấn đề thực tiễn của xã hội đương đại.
Đó không chỉ là thay đổi cách quản lí ngành học. Đó là sự tổ chức lại bản đồ tri thức của một trường đại học – một bước chuyển từ tư duy “đào tạo theo đơn vị” sang tư duy “kiến tạo hệ sinh thái học thuật” cho tương lai.
Các ngành đào tạo của Trường Đại học Sư phạm – ĐHĐN được sắp xếp lại thành ba khối: Đào tạo giáo viên và khoa học giáo dục, Khoa học cơ bản và Công nghệ chiến lược, Khoa học xã hội – Nhân văn và Quản lí.
Khối đào tạo giáo viên và khoa học giáo dục: Giữ cốt lõi, mở chân trời
Với 21 chương trình chia thành 6 nhóm, khối đào tạo giáo viên vẫn là nền tảng của UED. Nhưng nền tảng ấy đã được gia cố và mở rộng.
Năm 2026, khối Khoa học giáo dục ghi dấu bước phát triển mới với hai chương trình được triển khai: Công nghệ giáo dục và Hỗ trợ giáo dục người khuyết tật. Sự ra đời của hai ngành học này phản ánh một chuyển biến căn bản trong tư duy giáo dục.
Giảng đường UED không dừng lại ở việc truyền tải kiến thức mà còn kiến tạo môi trường và trải nghiệm học tập.
Giáo dục ngày nay không dừng lại ở việc chuyển tải kiến thức, mà chuyển sang kiến tạo môi trường và trải nghiệm học tập, nơi công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu trở thành công cụ hỗ trợ cá nhân hóa quá trình học tập. Đồng thời, giáo dục hòa nhập không còn được nhìn nhận như một nỗ lực thiện chí đơn lẻ, mà là chuẩn mực tất yếu của một hệ thống giáo dục hiện đại, bảo đảm mọi người học đều có cơ hội phát triển công bằng và bền vững.
Các nhóm STEM, nghệ thuật – thể chất, giáo dục chính trị – pháp luật, ngữ văn, lịch sử – địa lí… được tổ chức theo hướng tích hợp và liên môn. Sinh viên sư phạm được đào tạo để trở thành nhà giáo dục có năng lực công nghệ, tư duy phản biện và khả năng thích ứng với môi trường học tập đổi mới.
UED vì thế không chỉ đào tạo giáo viên. UED đào tạo những người kiến tạo hệ sinh thái học tập của tương lai.
Khối Khoa học cơ bản và Công nghệ chiến lược: Lấy nền tảng làm điểm tựa
Bảy chương trình thuộc khối này cho thấy một định hướng rõ ràng: ứng dụng phải dựa trên khoa học nền tảng.
Những ngành như Vật lí kĩ thuật, Công nghệ sinh học, Hóa dược, Hóa phân tích và ứng dụng không chạy theo xu hướng ngắn hạn. Chúng đặt người học vào trung tâm của các công nghệ lõi – nơi hiểu bản chất vật chất, cấu trúc sinh học và phản ứng hóa học quan trọng hơn việc chỉ biết thao tác.
Song song đó là những ngành mang tính thời đại như Khoa học dữ liệu và Công nghệ thông tin, những lĩnh vực đang tái định hình kinh tế và quản trị toàn cầu. Không chỉ đào tạo lập trình viên hay chuyên viên dữ liệu, chương trình được xây dựng với cấu trúc liên kết toán học, thống kê và trí tuệ nhân tạo.
Sinh viên UED làm chủ các công nghệ lõi thông qua hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại, kết nối khoa học nền tảng với thực tiễn ứng dụng.
Đáng chú ý, năm 2026 UED mở mới Nông nghiệp thông minh – một ngành học kết nối nông học với cảm biến, dữ liệu và tự động hóa. Đây là minh chứng cho tư duy phát triển xanh, bền vững, và cho thấy khoa học cơ bản có thể đi thẳng vào thực tiễn sản xuất.
Khối ngành này khẳng định một điều: đại học không thể đổi mới nếu không tái khẳng định giá trị của khoa học nền tảng.
Khối Khoa học xã hội – Nhân văn và Quản lí: Đặt con người ở trung tâm chuyển đổi
Mười chương trình thuộc khối này được chia thành ba nhóm rõ ràng, phản ánh cấu trúc xã hội đương đại.
Nhóm Quản lí – Phát triển bền vững (Quản lí tài nguyên và môi trường, Công tác xã hội, Tâm lí học) đáp ứng nhu cầu nhân lực trong bối cảnh biến đổi khí hậu, an sinh xã hội và chăm sóc sức khỏe tinh thần gia tăng. Đây không chỉ là ngành học, mà là phản ứng học thuật trước những vấn đề của thời đại.
Nhóm Văn hóa – Lịch sử – Văn học gắn chặt với công nghiệp văn hóa và hội nhập quốc tế. Khi “sức mạnh mềm” trở thành yếu tố cạnh tranh quốc gia, tri thức nhân văn không còn là lĩnh vực bên lề, mà là nguồn lực phát triển.
Tri thức không chỉ nằm trên trang sách: Chương trình nghệ thuật “Nghe tuồng kể chuyện” do sinh viên UED kết nối tổ chức.
Nhóm Truyền thông với Báo chí và Quan hệ công chúng cho thấy sự nhạy bén trước kỉ nguyên số, nơi thông tin có thể tạo dựng hoặc phá vỡ niềm tin xã hội.
Khối ngành này cho thấy UED không chỉ quan tâm đến công nghệ và khoa học tự nhiên, mà đặt con người – với văn hóa, tâm lí và năng lực quản lí – vào trung tâm của mọi chuyển đổi.
Vượt qua “cát cứ” học thuật: Một cấu trúc mới cho đại học sư phạm
Điểm đáng chú ý nhất trong hệ thống 38 chương trình không nằm ở con số, mà ở cấu trúc. Các chương trình được thiết kế trên nền tảng khoa học cơ bản vững chắc, đồng thời có định hướng nghề nghiệp rõ ràng. Quan trọng hơn, chúng được xây dựng theo logic liên ngành, không còn khép kín trong từng khoa, bộ môn.
Cách tổ chức theo khối – nhóm – chương trình tạo ra một bản đồ tri thức mạch lạc, cho phép người học nhìn thấy mối liên hệ giữa giáo dục, khoa học, công nghệ và xã hội. Đây chính là tinh thần của một đại học đổi mới sáng tạo: không phá bỏ truyền thống, nhưng tái cấu trúc truyền thống theo nhu cầu của tương lai.
UED đang gửi đi một thông điệp rõ ràng: một trường sư phạm không chỉ đào tạo giáo viên, mà có thể trở thành trung tâm tri thức đa lĩnh vực, nơi giáo dục, khoa học và công nghệ gặp nhau trong cùng một cấu trúc chiến lược.
Và khi cấu trúc thay đổi, tầm nhìn cũng thay đổi.
Từ một cơ sở đào tạo theo ngành nghề riêng lẻ, UED đang bước vào quỹ đạo của một đại học hiện đại – nơi tri thức được tổ chức lại một cách khoa học, linh hoạt và gắn với trách nhiệm phát triển xã hội.
Võ Văn Minh