Đà Nẵng: Có nên đánh đổi Sơn Trà lấy du lịch?

Đó là một trong nhiều vấn đề được đưa ra bàn luận, trao đổi tại Hội thảo Giải pháp bảo tồn và phát triền bền vững bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng) vào sáng 28/4 được tổ chức tại Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng với sự tham gia nhiều giáo sư, chuyên gia khoa học đầu ngành về bảo vệ môi trường cùng các ngành chức năng và các tổ chức bảo tồn trong nước.

Hội thảo “Giải pháp bảo tồn và phát triển du lịch bền vững bán đảo Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng” do Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature), Trung tâm Bảo tồn Đa dạng sinh học Nước Việt Xanh (GreenViet) và Nhóm nghiên cứu – Giảng dạy Môi trường & Tài nguyên sinh vật (DN-EBR) thuộc Đại học Đà Nẵng cùng phối hợp tổ chức nhằm mục tiêu chia sẻ thông tin, quan điểm, tăng cường hiểu biết về giá trị hệ sinh thái, đa dạng sinh học của bán đảo Sơn Trà, Tp Đà Nẵng; thảo luận các chính sách liên quan đến bảo tồn và phát triển tại Bán đảo Sơn Trà. Đặc biệt, Hội thảo đã tạo diễn đàn tham vấn đa bên nhằm tìm kiếm các giải pháp, sáng kiến cho phát triền bền vững bán đảo Sơn Trà.

Tại hội thảo, PGS.TS Võ Văn Minh (Đại diện Đại học Đà Nẵng) cho biết, bán đảo Sơn Trà là nơi trú ngụ của nhiều loài sinh vật độc đáo với 985 loài thực vật bậc cao có mạch, gần 380 loài thuộc nguồn gen quý hiếm cần được ưu tiên và bảo tồn. Khu vực biển xung quanh bán đảo Sơn Trà có hệ sinh thái san hô và cỏ biển quan trọng với 191 loài san hô cứng tạo rạn, 72 loài rong biển và 3 loài cỏ biển. Đặc biệt, đây là nơi dễ dàng nhất trên thế giới có thể quan sát Voọc chà vá chân nâu – được mệnh danh là nữ hoàng của loài linh trưởng. Đây là loài đặc hữu của khu vực Đông Dương. Được biết, ở Việt Nam chỉ còn lại khoảng 1500 cá thể, trong đó, bán đảo Sơn Trà có đến 300 cá thể.

Thế nhưng theo bà Nguyễn Hoàng Phượng (Phòng Nghiên cứu Chính sách – Trung tâm Con người và Thiên nhiên), Đà Nẵng đứng thứ hai cả nước trong chuyển đổi rừng đặc dụng, chỉ sau Đăk Nông với 3.784ha, trong đó 1.086ha rừng bị chuyển đổi là rừng đặc dụng phục vụ cho mục đích du lịch và dịch vụ. Từ năm 1976 đến năm 2016 đã có 7 quyết định quy hoạch và điều chỉnh diện tích bán đảo Sơn Trà. Tình trạng “loạn” quy hoạch bán đảo Sơn Trà đã khiến cho diện tích rừng ưu tiên bảo tồn đa dạng sinh học tại đây giảm đi gần một nửa, đe dọa đời sống của rất nhiều các loài động thực vật ở cả trên cạn và dưới biển, đặc biệt là loài Voọc Chà Vá chân nâu –loài vật được xem là “’nữ hoàng linh trưởng” và tại bán đảo Sơn Trà chỉ còn khoảng 300 cá thể.

“Vấn đề nóng bỏng trong dư luận cộng đồng hôm nay là: Để phát triển kinh tế, Đà Nẵng có thực sự cần thiết phải biến 40% bán đảo Sơn Trà từ đất rừng chuyển đổi thành đất phi nông nghiệp, thành các khu đô thị, resort, khách sạn… đồng nghĩa với rừng xanh biến thành rừng bê tông?” - KTS Hoàng Sừ cho biết.

Đây là vấn đề hết sức thời sự, nóng bỏng nên ngay trước thềm Hội thảo, Bí thư Thành Ủy Đà Nẵng Nguyễn Xuân Anh đã gửi thư đến hội thảo, bày tỏ sự tiếc nuối vì không thể tham dự buổi hội thảo nêu trên. Trong thư, ông chia sẻ: “Tôi rất hoan nghênh và đánh giá cao ý tưởng tổ chức cũng như chủ đề của Hội thảo nhằm tìm kiếm các giải pháp hiệu quả khai thác các giá trị kinh tế, đồng thời bảo tồn nguyên vẹn hệ sinh thái, phát triển bền vững Sơn Trà, bán đảo có vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh, “lá phổi xanh” của thành phố Đà Nẵng và là địa bàn sinh sống của loài Vọoc chà vá chân nâu quý hiếm. Mong ban tổ chức tổng hợp những ý kiến hay, những hiến kế tâm huyết, những tham luận có cơ sở khoa học, thiết thực và khả thi, gửi lãnh đạo thành phố Đà Nẵng để nghiên cứu, tiếp thu, cùng với các nhà khoa học và nhân dân thành phố có giải pháp bảo tồn và phát triển bền vững bán đảo Sơn Trà”.

Ông Huỳnh Tấn Vinh: Nên đánh đổi Sơn Trà lấy du lịch?

Theo ông Huỳnh Tấn Vinh, chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng: Chính sự gia tăng lợi nhuận từ du lịch thúc đẩy việc xây dựng nhiều nhà hàng, khách sạn trên bán đảo Sơn Trà. Từ đó thu hẹp diện tích rừng và môi trường sống của nhiều loài sinh vật, tạo ra nhiều tiếng ồn làm giảm khả năng tìm kiếm thức ăn, chổ trú; gây cạn kiệt về tài nguyên. Hơn hết là tác động nhiều đến nhiều loài động vật hoang dã như: thay đổi thói quen kiếm ăn khi du khách cho thức ăn, gây bệnh từ người,… Những rủi ro do các hoạt động du lịch tại Sơn Trà đã và đang có nhiều tác hại đến một trường. Ông Vinh cũng đặt ra câu hỏi: có nên hay không khi Đà Nẵng đánh đổi Sơn Trà để lấy du lịch ?

Trong bài báo cáo của mình, ông Huỳnh Tấn Vinh khẳng định: “Nên đánh đổi Sơn Trà để lấy du lịch. Nhưng chỉ ở mức độ nào đó sao cho phải cân bằng giữa phát triển du lịch và bảo vệ môi trường. Phát triển du lịch Sơn Trà thì cần được xây dựng trên nguyên tắc: Giảm thiểu tác động của du lịch đến môi trường và cung cấp lợi ích tài chính trực tiếp cho bảo tồn”.

Ông Vinh cũng đề xuất nhiều giải pháp để đảm bảo tính bền vững khi phát triển du lịch tại bán đảo Sơn Trà như: Xây dựng quỹ bảo tồn Sơn Trà từ vé, phí, thuế vào cổng hoặc thông qua các hình thức gây quỹ từ đóng góp tự nguyện của du khách; từ quà lưu niệm mang tính đặc trưng: Voọc bông, móc treo chìa khóa, áo, mũ có in hình Voọc chà vá và Sơn Trà.

Ông cũng nhấn mạnh, những giải pháp trên đã được Công viên thiên nhiên Đảo Phillip của Úc hay nhiều nước trên thế giới thực hiện thành công. Ông cũng cho rằng, nếu như Đà Nẵng có những chính sách như trên, việc Sơn Trà trở thành một “Đảo Phillip thứ 2” là hoàn toàn có khả năng.

Tại hội thảo, ông Huỳnh Tấn Vinh (Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng) đã khẳng định phải kết hợp giữa bảo tồn và phát triển Sơn Trà. Bán đảo Sơn Trà là báu vật du lịch Đà Nẵng nên nếu xây dựng phải theo quy chế nghiêm ngặt để giữ tính đa dạng sinh học tự nhiên, hạn chế sử dụng các phương tiện cơ giới lưu thông gây tiếng ồn và ô nhiễm, phải bảo vệ cả hệ sinh thái trên cạn lẫn dưới nước. Về phát triển du lịch Sơn Trà cần có định hướng phát triển du lịch sinh thái bề vững dựa trên nguyên tắc: “Giảm thiểu tác động của du lịch đến môi trường và cung cấp các lợi ích tài chính trực tiếp cho bảo tồn”.

TS. Vũ Ngọc Long: Nên bảo tồn, phục hồi đa dạng sinh học các hệ sinh thái

Cũng tại hội thảo, TS. Vũ Ngọc Long, Viện Sinh thái học Miền Nam cũng có những kết luận về đa dạng sinh học các hệ sinh thái trên cạn và dưới nước của bán đảo Sơn Trà.

Ông cho rằng: Bán đảo Sơn Trà là vùng chuyển tiếp giữa lục địa với biển. Đây là một hệ tự nhiên có vị trí quan trọng. Nơi đây thường xảy ra tác động tương tác mạnh mẽ của cả 4 quyền: Khí quyển, thạch quyển, thủy quyển và sinh quyển. Các tác động này đã tạo ra một bán đảo Sơn Trà có hệ thống cảnh quan đa dạng cùng nguồn tài nguyên phong phú và vượt trội so với các vùng khác. Đây là vùng rất nhạy cảm, phụ thuộc chặt chẽ với những biến động của tự nhiên và xã hội. Môi trường của bán đảo Sơn Trà rất dễ bị biến đổi và thoái hóa khi những tác động của con người trở nên quá mức. Điều này đã tạo ra những thay đổi lớn về môi trường tự nhiên, về địa hình cảnh quan sinh thái, đa dạng sinh học và kéo theo nhiều sự thay đổi sâu sắc về tự nhiên cả bên trong vùng bờ do liên quan đến việc xây dựng các công trình to lớn, khu nghỉ dưỡng, du lịch ven biển,…Và cũng chính những thay đổi này đã làm mất đi thảm thực vật bề mặt, thay đổi chế độ nước, ô nhiễm nguồn nước. Không chỉ vậy, những thay đổi trên đã khiến cho tính phòng hộ bảo vệ đất vùng bờ bị suy giảm, làm tăng quá trình xâm thực và tính tổn thương, thay đổi nước ngầm, tăng sự xói mòn và trượt lở đất ven biển.

TS. Vũ Ngọc Long cũng đề xuất một loạt kiến nghị và giải pháp nhằm bảo tồn, phục hồi đa dạng sinh học các hệ sinh thái trên cạn và dưới nước tại bán đảo Sơn Trà như: Ngăn chặn việc che chắn phân cách cảnh quan sinh thái và đa dạng sinh học mặt trước các khu đới bờ biển, vùng đáy bờ, và các khoảnh đất công cộng ở ngay sát khu vùng đới bờ biển nhạy cảm đó; chỉ chấp nhận cho tiến hành các công trình xây dựng ven bờ, quây vùng du lịch,.. sau khi đã có những đánh giá cẩn thận, công khai và thẩm đinh môi trường,…

Bên cạnh đó, ông cũng nhấn mạnh việc kiểm tra, nghiêm cấm việc khai thác tài nguyên cát, đá ngầm, đất bề mặt, làm mất thảm thực vật che phủ, chia cắt đường di chuyển, di cư kiếm ăn và sinh sống của các loài động vật như bò sát, lưỡng cư, linh trưởng, thú nhỏ và các loài khác.

Ông Bùi Văn Tiếng: Phải đảm bảo Sơn Trà “3 trong 1”

Ông Bùi Văn Tiếng, Chủ tịch hội Khoa học lịch sử thành phố Đà Nẵng cũng có nhiều ý kiến, nhận định tại hội thảo. Ông cho rằng: “Việc phát triển Sơn Trà phải đảm bảo “3 trong 1”. Đó là phát triển kinh tế sao cho phải đảm bảo được Quốc phòng an ninh, đảm bảo được đa dạng sinh học”. Tất cả giải pháp, kiến nghị trên đều phải đảm bảo “3 trong 1”.

Ông cũng cho biết thêm: quan niệm ngành du lịch là “ngành công nghiệp không khói” là một quan niệm sai lầm. Du lịch còn nhiều nguy cơ, còn có nhiều hoạt động có tác động trực tiếp đến môi trường. Ngay từ khâu quy hoạch đến quá trình hoạt động. Tất cả đều có tác động. Môi trường núi và môi trường biển gắn liền với nhau. Việc gây ảnh hưởng đến môi trường núi sẽ kéo theo nhiều hệ lụy, ảnh hưởng đến các rạng san hô, các loài thực vật dưới biển,..

Theo ông: “Thành phố không nên có bất cứ động thái nào can thiệp làm ảnh hưởng xấu đến môi trường ở bán đảo Sơn Trà. Đà Nẵng cần dừng ngay các hoạt động, các dự án về du lịch trên Sơn Trà. Cẩn đánh giá và thẩm định lại một cách chi tiết”./

Văn Hoàng - Văn Quang – Thanh Thảo - Thanh Tân – Minh Thảo

 

Tags:  

Tin khác



Đăng ký chỗ ở nội trú
Đăng ký chỗ ở nội trú
Bản đồ
Scroll To Top